Analizy

Alternatywne spółki inwestycyjne (ASI) – zakres stosowania regulacji i możliwe wyłączenia

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Grudzień 2017

Choć od momentu wprowadzenia przepisów regulujących działalność ASI (alternatywne spółki inwestycyjne) minęło już półtora roku, na rynku w dalszym ciągu panuje znaczna niepewność co do zakresu ich stosowania do podmiotów prowadzących działalność inwestycyjną. W związku z tym w ostatnim okresie obserwujemy dużą ilość pytań dotyczących tego, czy dana struktura inwestycyjna stanowi ASI i czy jako taka podlega nowym obowiązkom regulacyjnym.

Zgodnie ze znowelizowaną Ustawą o funduszach inwestycyjnych [1] („Ustawa”), przez ASI należy rozumieć niebędącą funduszem UCITS instytucję wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Powyższa definicja – tak w praktyce jak i w zamierzeniu ustawodawcy – jest bardzo szeroka i w swym założeniu nieograniczona do żadnej konkretnej branży inwestycyjnej, a o kwalifikowaniu się jako ASI przesądzać ma co do zasady sposób działania i realizacji celów inwestycyjnych przez dany podmiot.

W przypadku kwalifikowania się danej struktury inwestycyjnej w reżim ASI, tzw. zarządzający ASI staje się podmiotem regulowanym podlegającym nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego („KNF”) zobowiązanym do prowadzenia działalności zgodnie z Ustawą oraz w oparciu o zezwolenie KNF lub wpis do rejestru zarządzających ASI.

Prowadzenie działalności zarządzającego ASI bez wymaganego zezwolenia lub wbrew warunkom przewidzianym w Ustawie zagrożone jest grzywną do 10.000.000 zł i karą pozbawienia wolności do lat 5.

Jakie możliwości zwolnienia z regulacji ASI dają nowe przepisy?

Oprócz uregulowanych w Ustawie wyłączeń z reżimu ASI, które nie zawsze okazują się mieć zastosowanie do rozważanej struktury inwestycyjnej, istotna jest przede wszystkim analiza celów takiej struktury, zasad działania oraz składu inwestorów. Pomocna w tym zakresie może być w szczególności interpretacja wspomnianej wyżej definicji ASI. Zgodnie z nią następujące cechy (jeżeli występują łącznie) decydują o tym czy dany podmiot powinien być uznany za ASI:

  • podmiot jest instytucją wspólnego inwestowania;
  • podmiot zbiera aktywa od wielu inwestorów;
  • w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów;
  • zgodnie z określoną polityką inwestycyjną.

Mimo że Ustawa nie precyzuje wspomnianych wyżej elementów definicji ASI, istnieje już szereg opracowań polskich i zagranicznych organów wyjaśniających ich znaczenie. Wydaje się, że każda ocena działalności jako ASI powinna zaczynać się od wnikliwej analizy wszystkich tych elementów. Tak przykładowo – jeżeli dany podmiot jest instytucją wspólnego inwestowania oraz zbiera aktywa od wielu inwestorów i inwestuje je w oparciu o zbiór zasad, które można nazwać „polityką inwestycyjną” (pkt 1, 2 i 4 powyżej), lecz nie dokonuje (w rozumieniu Ustawy) inwestycji zebranych aktywów w interesie inwestorów (pkt 3 powyżej), należy zastanowić się czy nadal możemy mówić o stosowaniu się do niego omawianych regulacji ASI.

Komentarz ekspertów Deloitte Legal:

Szeroki zakres definicji ASI przyczynił się z jednej strony do masowego wpływu do KNF wniosków o rejestrację i udzielenie zezwoleń zarządzającym ASI, a jednocześnie wzbudza niepewność pomiotów prowadzących działalność inwestycyjną, co do zakresu związania nowymi regulacjami.

Jednym ze spotykanych w praktyce sposobów zweryfikowania, czy dany podmiot podlega pod przepisy dotyczące ASI jest złożenie do KNF wniosku o rejestrację lub uzyskanie zezwolenia przez zarządzającego ASI i tym samym pozostawienie tej oceny w gestii KNF. Naszym zdaniem jednak takie podejście nie zawsze jest trafne, ponieważ istotnie wydłuża ono czas niepewności prawnej zainteresowanego podmiotu (obecnie w KNF wciąż znajduje się kilkaset nierozpatrzonych wniosków). Po drugie z naszej praktyki wynika, że nie każda struktura finansowania działalności stanowi ASI.

Choć okres funkcjonowania regulacji dotyczących ASI jest stosunkowo krótki, narosło sporo wątpliwości co do podmiotów potencjalnie im podlegających, które na szczęście udaje się nam skutecznie rozstrzygać w naszej praktyce.

[1] Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi

 

Subskrybuj "Biuletyn prawny: Finanse i bankowość"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?