Analizy

Składki na rzecz BFG

Zmiana w zasadach finansowania obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Marzec 2017

Z początkiem 2017 weszły w życie zmiany na rynku bankowym dotyczące sposobu finansowania obowiązkowego systemu gwarantowania przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny depozytów bankowych.

Zmiany te są wynikiem wejścia w życie z dniem 16 października 2016 roku ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, która to ustawa wprowadza właśnie nowe zasady finansowania obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów.

Podstawowym źródłem finansowania wypłaty środków gwarantowanych w bankach i oddziałach banków zagranicznych będzie fundusz gwarancyjny banków, który zostanie zasilony środkami dotychczasowego funduszu pomocowego.

Fundusz ten zasilany będzie składkami wnoszonymi kwartalnie przez banki i oddziały banków zagranicznych.

Docelowo do dnia 3 lipca 2030 r. na funduszu powinny zostać zgromadzone środki w wysokości odpowiadającej 2,6% kwoty środków gwarantowanych w bankach i oddziałach banków zagranicznych.

Opłaty na rzecz BFG w 2016 roku

Przypomnijmy, że na podstawie starej ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym z dnia 14 grudnia 1994 roku, banki wnosiły kwartalnie (do końca 2016 roku) na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego:

  • opłatę obowiązkową w wysokości iloczynu stawki nieprzekraczającej 0,075% i podstawy naliczania (stawka opłaty obowiązkowej w IV kwartale 2016 wynosiła 0,04175%); oraz
  • opłatę ostrożnościową w wysokości iloczynu stawki nieprzekraczającej 0,05% i podstawy naliczania opłaty na dany kwartał (stawka opłaty ostrożnościowej w IV kwartale 2016 wynosiła 0,01975%).

Podstawę naliczania opłaty obowiązkowej na dany kwartał stanowiła łączna kwota ekspozycji na ryzyko, określona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.), obliczona według zasad określonych na podstawie przepisów tego rozporządzenia i ustawy - Prawo bankowe na koniec kwartału bezpośrednio poprzedzającego kwartał, którego opłata dotyczy.

Składki na rzecz BFG w 2017 roku

Począwszy od 1 stycznia 2017 roku w miejsce opłaty obowiązkowej i opłaty ostrożnościowej banki uiszczać będą kwartalnie składki na fundusz gwarancyjny banków, tak aby do dnia 3 lipca 2030 roku osiągnąć docelowy poziom środków systemu gwarantowania depozytów w bankach który ma wynosić 2,6% kwoty środków gwarantowanych w bankach i oddziałach banków zagranicznych objętych obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów.

Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, ustalając wysokości składek, może skrócić termin osiągnięcia docelowego poziomu środków systemu gwarantowania depozytów, uwzględniając bieżący poziom środków systemu gwarantowania depozytów w bankach oraz wyniki finansowe banków i oddziałów banków zagranicznych objętych obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów.

Decyzję odnośnie łącznej kwoty składek przypadającej na dany rok podejmuje Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego biorąc pod uwagę bieżący stan funduszu oraz planowaną ścieżkę dojścia do poziomu docelowego.

Kwota składek przypadająca na dany kwartał od każdego podmiotu będzie indywidualnie wyliczana przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny i podawana co kwartał do wiadomości danego banku. 

Wysokość składek będzie wyznaczana z uwzględnieniem podstawy naliczania i profilu ryzyka banku, którego wyliczenie dotyczy:

  • podstawy naliczania, tj. wartości środków gwarantowanych w instytucji zobowiązanej do wniesienia składki wg stanu na koniec kwartału poprzedzającego kwartał, którego składka dotyczy, oraz
  • profilu ryzyka instytucji, uwzględniającego ocenę ryzyka w obszarach kapitału, płynności i źródeł finansowania, jakości aktywów, modelu zarządzania działalnością oraz potencjalnych strat dla Funduszu na wypadek spełnienia warunku gwarancji.

Sposób określania profilu ryzyka (w tym wysokość ulgi dla banków będących uczestnikami systemów ochrony instytucjonalnej) określi rozporządzenie Ministra Finansów, na podstawie którego Bankowy Fundusz Gwarancyjny opracuje metodę wyznaczania składek, która zostanie zatwierdzona przez KNF.

Część składki (maksymalny udział określi Bankowy Fundusz Gwarancyjny) może być wnoszona w postaci zobowiązań do zapłaty, czyli bezwarunkowych zobowiązań do wniesienia w formie pieniężnej środków odpowiadających części składki wnoszonej w tej postaci. Zobowiązania te będą musiały być zabezpieczone na płynnych aktywach banku. Na wezwanie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego aktywa powinny zostać upłynnione, a środki z nich pozyskane przekazane do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Komentarz: Adrian Krzyżanowski, Senior Manager, Radca Prawny

Dla kredytobiorców zmiany te oznaczają, iż od 2017 roku nie powinni być już więcej zobowiązani w umowach kredytowych do refundowania bankom poniesionych przez banki składek, gdyż podstawa ich wyliczenia jest zupełnie inna niż to miało miejsce w 2016 roku i w latach poprzednich tzn. ich wysokość przestała być zależna od kwoty ekspozycji na ryzyko, (za jaką można uznać ekspozycję kredytową) a stała się zależna od wartości środków gwarantowanych w danym banku. Jaka jednak będzie praktyka banków w tym zakresie – tego jeszcze nie wiadomo. Być może banki będą próbować nałożyć na kredytobiorców jakiegoś rodzaju opłatę administracyjną mniej więcej odpowiadającą wysokości sumie opłat ostrożnościowych i obowiązkowych z 2016 roku, czyli około 0,23% kwoty udzielonego kredytu gdyż w środowisku bankowym krążyły już tego typu pogłoski.

Wprowadzając ww. zmianę w systemie finansowania obowiązkowego systemu gwarantowania przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny depozytów bankowych ustawodawca zadbał też o to, aby finansowanie to nie odbyło się kosztem wpływów do budżetu w postaci podatku dochodowego od osób prawnych płaconego przez banki, bowiem składki na fundusz gwarancyjny banków nie uważa się za koszty uzyskania przychodów na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji z dnia 10 czerwca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 996, z późn. zm.)
  2.  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, z późn. zm.)
  3. Ustawa Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1988, z późn. zm.)

Subskrybuj "Biuletyn prawny: Finanse i bankowość"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?