Dochodzenie wierzytelności

Analizy

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności

Najważniejsze zmiany

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Marzec 2017

Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności wpłynął w dniu 29 grudnia 2016 r. do Sejmu. W dniu 3 stycznia 2017 r. odbyło się jego pierwsze czytanie. Prace nad wprowadzeniem ustawy w życie trwają i nabierają tempa.

Głównym celem wprowadzanej ustawy, jak czytamy na stronach Sejmu, jest wzmocnienie „praw i gwarancji dla wierzycieli, w szczególności będącymi przedsiębiorcami z sektora małych i średnich przedsiębiorstw min. poprzez możliwość uzyskiwania informacji o zobowiązaniach potencjalnego kontrahenta, wyważanie interesów i zapewnienie słusznej ochrony inwestorowi i wykonawcy, określenie przesłanek uzasadniających zawarcie ugody oraz podniesienie górnego progu wartości przedmiotu”.

Rejestr Należności Publicznoprawnych

Projektowaną ustawą utworzony zostanie m.in. Rejestr Należności Publicznoprawnych. W uzasadnieniu do projektu wskazuje się, że ocenę wiarygodności płatniczej kontrahenta mogą ułatwiać systemy wymiany informacji o zobowiązaniach finansowych. Służą one zmniejszeniu ryzyka kredytowania kontrahenta, który potencjalnie może mieć problemy z wypłacalnością. Systemy te opierają się przede wszystkim na możliwości sprawdzenia historii płatniczej potencjalnego partnera biznesowego i w ten sposób pozwalają na ocenę ryzyka nieuzyskania zapłaty. Wskazuje się, że owszem w obecnej chwili funkcjonują na rynku np. biura informacji gospodarczej, czy też Rejestr Dłużników Niewypłacalnych – ich słabość polega jednak na tym, że aby znalazły się w nich informacje o nierzetelnym dłużniku muszą być one wprowadzone na zgłoszenie potencjalnego wierzyciela. Także procedura ich zgłaszania jest czasochłonna i skomplikowana. Rejestr Należności Publicznoprawnych ma to uprościć.

Rejestr będzie prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i będzie gromadził informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego. Zdaniem twórców projektu zmiana ta uprości przedsiębiorcom weryfikację, czy mają do czynienia z kontrahentem uczciwym, który przykładowo wywiązuje się z regulowania należności publicznoprawnych.

Usprawnienie działalności biur informacji gospodarczych

Ustawa ma także na celu wprowadzenie zmian, które pozwolą na sprawniejszą weryfikację nielojalnych dłużników w obecnie działających biurach informacji gospodarczych. Dopuszczalne będzie przykładowo za pomocą Rejestru Należności Publicznoprawnych uzyskanie dostępu przez sprawdzających do informacji nie tylko o zaległościach prywatnoprawnych kontrahentów, ale także publicznoprawnych, dotyczących np. obowiązków podatkowych, grzywien, kar pieniężnych i innych należności jednostek administracji rządowej i samorządowej.

Proponuje się również zapewnienie biurom informacji gospodarczej dostępu do Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości celem zasięgnięcia informacji o toczącym się wobec innego podmiotu postępowaniu restrukturyzacyjnym lub upadłościowym, jako jednej z istotniejszych informacji gospodarczych, przydatnych do oceny możliwości płatniczych innych uczestników obrotu.

W związku z tym, że istnienie kilku biur informacji gospodarczej stanowi istotne utrudnienie dla dokonywania kompleksowej oceny wiarygodności płatniczej kontrahenta, wprowadzane mają zostać rozwiązania umożliwiające uzyskanie, relatywnie niewielkim kosztem, informacji o zobowiązaniach dłużnika zgłoszonych do kilku rejestrów. Zakłada się bowiem, że informacje gospodarcze powinny być funkcjonalnie połączone w jeden system oceny wiarygodności płatniczej przedsiębiorcy.

Biura informacji gospodarczej maja przechowywać dodatkowo informacje o ciążących na dłużniku zobowiązaniach przedawnionych, gdyż zdaniem twórców projektu ma to istotne znaczenie gospodarcze - pozwala na ocenę zachowań płatniczych dłużnika.

Na biura informacji gospodarczej nałożone mają zostać także większe obowiązki dotyczące częstszego aktualizowania danych zawartych w rejestrach oraz ochrony dłużnika przed nieprawdziwym wpisem.

Zmiany w przepisach proceduralnych związanych z dochodzeniem roszczeń

Projektowana ustawa na podwyższyć próg wartości przedmiotu sporu dla spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym z 10 000 zł do 20 000 zł. Celem zmiany jest poprawa dostępu do skutecznego i korzystnego pod względem kosztów sądowego środka ochrony prawnej w przypadku sporów wynikających z umów, w szczególności dla przedsiębiorców z sektora MŚP.

Zmiany dosięgną także postepowania grupowego. Ich celem jest przede wszystkim zniwelowanie problemów, takich jak: (i) nadmiernie ograniczony przedmiotowy zakres zastosowania tego postepowania (ii) długotrwałość rozpoznania spraw w postępowaniu grupowym (w tym zwłaszcza w pierwszej fazie tzw. certyfikacji), (iii) trudności i uciążliwości związane z dochodzeniem w postępowaniu grupowym świadczeń pieniężnych, (iv) wątpliwości interpretacyjne powodujące zmniejszenie efektywności rozpoznawania spraw o ustalenie odpowiedzialności w postępowaniu grupowym, oraz (v) ryzyko nieuzasadnionego obciążania powoda kaucją na zabezpieczenie kosztów procesu. Zmiany te zmierzają do zwiększenia efektywności postępowania grupowego. Celem projektu jest dodatkowo wyeliminowanie innych, szczegółowych problemów i wątpliwości interpretacyjnych, które pojawiają się w praktyce stosowania przepisów o postępowaniu grupowym.

Komentarz: Magdalena Bartosiewicz, Senior Associate, radca prawny

W związku z tym, iż projekt przewiduje rozszerzenie zakresu postępowania grupowego - w konsekwencji możliwe będzie również dochodzenie roszczeń, które pochodzą z niewykonania albo nienależytego wykonania umowy lub też bezpodstawnego wzbogacenia się, w tym w szczególności roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia. Jak wskazują projektodawcy, w ograniczonym zakresie dochodzenie roszczeń ma się odnosić  do naruszenia dóbr osobistych, wynikających z uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia. Co ważne, resort rozwoju planuje zwiększenie możliwości wykorzystywania postępowania tego rodzaju w sprawach dotyczących zapłaty. W tym ostatnim przypadku przesłanki ujednolicania roszczeń mają być mniej rygorystyczne.

Podstawa prawna:

  1. Projekt
  2. Kc

Subskrybuj "Biuletyn prawny: Finanse i bankowość"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?