produkty inwestycyjne eioba

Artykuł

Dystrybucja ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych – wyjaśnienia EIOPA

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Wrzesień 2018 r.

Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) opublikował dwa zestawy pytań i odpowiedzi (Q&A)1  udzielających praktycznych wskazówek odnośnie stosowania Dyrektywy w sprawie Dystrybucji Ubezpieczeń (IDD)2, a także uzupełniających ją rozporządzeń delegowanych. O pierwszym z nich pisaliśmy w alercie dostępnym pod adresem [Zarządzanie produktem ubezpieczeniowym – wskazówki EIOPA]. Drugi zestaw, odpowiadając na pytania zainteresowanych uczestników rynku, rozwija problematykę dodatkowych wymogów informacyjnych oraz zasad prowadzenia działalności związanej z dystrybucją ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych.

W polskim porządku prawnym, produktami takimi są ubezpieczenia na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym lub takie, w których świadczenie zakładu ubezpieczeń jest ustalane w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe (grupa 3 działu I załącznika do Ustawy o Działalności Ubezpieczeniowej i Reasekuracyjnej3).

Wątpliwości odnośnie do interpretacji zasad rządzących procesem dystrybucji tego rodzaju produktów związane są przede wszystkim z zarządzaniem konfliktami interesów, oceną stosowanych systemów zachęt (wynagradzania) oraz sposobem świadczenia usług doradczych (Rozdział VI Dyrektywy IDD). Ogólne wymagania w tym zakresie zawarte w IDD rozwinęła Komisja Europejska w Rozporządzeniu Delegowanym 2017/2359 z dnia 21 września 2017 r. („Rozporządzenie Delegowane”).4 EIOPA opublikowała również „Wytyczne na podstawie dyrektywy w sprawie dystrybucji ubezpieczeń na temat ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych, które mają strukturę utrudniającą klientowi zrozumienie odnośnego ryzyka5.

W przedmiocie wymogów związanych z przekazywaniem informacji, oceną odpowiedniości i stosowności oraz sprawozdawczością wobec klientów, reforma przepisów o dystrybucji ubezpieczeń uzupełnia jedynie w stosownym zakresie istniejące już na gruncie Ustawy o Działalności Ubezpieczeniowej i Reasekuracyjnej regulacje (w szczególności art. 20-24). Dotychczasowe zasady dotyczące przeprowadzenia oceny odpowiedniości inwestycyjnego produktu ubezpieczeniowego i przekazywania rekomendacji w zakresie ochrony ubezpieczeniowej, a także zakres obowiązków informacyjnych z tym związanych nie ulegną znaczącym zmianom.

Z kolei wymagania odnośnie konfliktów interesów zaimplementowane zostały przede wszystkim w art. 15 Ustawy o Dystrybucji Ubezpieczeń6. To, co szczególnie istotne dla pośredników ubezpieczeniowych oraz zakładów ubezpieczeń zajmujących się dystrybucją ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych to wymóg przyjęcia odpowiednich rozwiązań organizacyjnych służących zapobieganiu konfliktom interesów, proporcjonalnych do prowadzonej działalności, proponowanych produktów ubezpieczeniowych oraz rodzaju dystrybutora. Konflikty interesów pomiędzy dystrybutorami ubezpieczeń (w tym członkami ich organów i osobami z nimi powiązanymi) a klientami lub też pomiędzy klientami powinny być należycie identyfikowane, a w pewnych okolicznościach również ujawniane klientowi, tak by zapobiegać ryzyku naruszenia interesów klienta.

Przykładowe rozwiązania, które mogą być stosowane przez dystrybutorów zostały przedstawione w art. 5 Rozporządzenia Delegowanego i obejmują m.in. wprowadzenie procedur zapobiegania wymianie informacji, ustanowienie nadzoru nad odpowiednimi osobami, usunięcie bezpośrednich powiązań między wynagrodzeniem osób zaangażowanych w różne rodzaje działalności, pomiędzy którymi może powstać konflikt interesów, czy uchwalenie polityki dotyczącej otrzymywania lub wręczania prezentów i korzyści.

Jeśli zaś chodzi o sam sposób wynagradzanie dystrybutorów ubezpieczeń zajmujących się dystrybucją ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych, zastosowanie znajdzie ogólna reguła, zgodnie z którą sposób wynagradzania dystrybutora ubezpieczeń oraz osób, przy pomocy których wykonywane są czynności dystrybucyjne, nie może być sprzeczny z obowiązkiem działania zgodnie z najlepiej pojętym interesem klientów, niezależne od rodzaju oferowanego produktu. Więcej o nowych zasadach wynagradzana pisaliśmy w naszym alercie: Nowe wymagania w sprawie wynagrodzeń dystrybutorów ubezpieczeń coraz bliżej.

Opublikowane przez EIOPA pytania i odpowiedzi przybliżają wiele kwestii związanych z dystrybucją ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych wokół których pojawiły się wątpliwości, a o których mowa powyżej. Dają one wskazówki w zakresie np. zastosowania zasady proporcjonalności w opracowywaniu systemu zapobiegania konfliktom interesów, sposobu dokumentowania i kryteriów procesu oceny systemu zachęt (wynagradzania), a także zasad prowadzenia testu odpowiedniości i stosowności ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych i sprawozdawczości z tym związanej. EIOPA zapowiedziała publikację kolejnych zestawów pytań i odpowiedzi, a każdy zainteresowany może zgłaszać własne pytania za pośrednictwem strony internetowej EIOPA.7  

Przypisy:

1) Pytania i odpowiedzi opublikowane dnia 11 lipca 2018 r. dostępne są w języku angielskim pod adresem: https://eiopa.europa.eu/Pages/News/EIOPA-publishes-first-set-of-Questions--Answers-on-the-Application-of-the-Insurance-Distribution-Directive.aspx
2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. UE L 26/19 z dnia 2 lutego 2016 r.).
3) Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. 2015, poz. 1844 ze zm.).
4) Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2017/2358 z dnia 21 września 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 w odniesieniu do wymogów informacyjnych i zasad prowadzenia działalności mających zastosowanie do dystrybucji ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (Dz. U. UE L 341/8 z dnia 20 grudnia 2017 r.).
5) Treść wytycznych dostępna pod adresem: https://eiopa.europa.eu/Publications/Guidelines/EIOPA-17-651_IDD_guidelines_execution_only_final_PL.pdf. Wytyczne skierowane są do władz Państwa Członkowskiego, które skorzystało z możliwości odstąpienia o nakładania wymagań, co do pozyskiwania informacji na temat posiadanej przez klienta wiedzy i doświadczenia w dziedzinie inwestycji istotnej dla danego rodzaju produktu lub usługi, które są oferowane klientowi lub których klient się domaga (art. 30 ust. 3 Dyrektywy IDD). Polski ustawodawca z tej możliwości nie skorzystał.
6) Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. 2017, poz. 2486 ze zm.) wejdzie w życie 1 października 2018 r.
7) Formularz dostępny pod adresem: https://eiopa.europa.eu/qa-regulation/Lists/New%20question/NewForm.aspx?Source=/qa-regulation/Pages/New-question-Confirmation.aspx&CancelDestination=/regulation-supervision/q-a-on-regulation
 

Czy ta strona była pomocna?