tajemnica przedsiębiorstwa od 4 wrzesnia 2018

Artykuł

Od 4 września 2018 r. zmiany w przepisach regulujących ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Wrzesień 2018 r.

5 lipca 2018 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: „UZNK”) oraz niektórych innych ustaw. Fundamentalną zmianą wprowadzaną przez ustawę nowelizującą do UZNK jest modyfikacja przepisów dotyczących ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Zmiany mają służyć wzmocnieniu ochrony biznesu przed nieuczciwą konkurencją.

Nowelizacja ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest następstwem wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem (dalej: „Dyrektywa”).

Zgodnie z nową definicją „tajemnicy przedsiębiorstwa” za taką uważa się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji, albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Definicja ustawowa zawiera w sobie wszystkie elementy, na które wskazuje definicja zaproponowana w Dyrektywie, tj.: (i) są poufne, (ii) mają wartość handlową oraz (iii) zostały poddane rozsądnym w danych okolicznościach, działaniom dla utrzymania ich w tajemnicy.

Istotną zmianą jest rozszerzenie zakresu zachowań, które uważane będą za czyn nieuczciwej konkurencji związany z tajemnicą przedsiębiorstwa. Zgodnie z poprzednim brzmieniem UZNK czynem nieuczciwej konkurencji było jedynie przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagrażało to lub naruszało interes przedsiębiorcy. Obecnie czynem nieuczciwej konkurencji są już nie tylko ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, ale także samo ich pozyskanie, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i wynika z nieuprawnionego dostępu, przywłaszczenia, kopiowania dokumentów, przedmiotów, materiałów, substancji, plików elektronicznych obejmujących te informacje lub umożliwiających wnioskowanie o ich treści.

W praktyce oznacza to, że przykładowo już samo wykonanie przez pracownika dla celów innych niż związane z wykonaniem obowiązków służbowych kopii dokumentów lub plików zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, bez akceptacji przełożonych, stanowić może czyn nieuczciwej konkurencji. Niekoniecznie musi dojść w takim wypadku do ujawnienia tych informacji na zewnątrz.

Podkreślenia wymaga także, że czynem nieuczciwej konkurencji nie będzie ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, gdy nastąpiło to w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji. Regulacja ta wprowadza więc wprost przyzwolenie na ujawnianie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa dla tzw. sygnalistów.

Projekt poszerza również zakres uprawnień podmiotów, na których tajemnicę handlową nastąpił zamach. Będą one mogły wnosić, aby pozwany został zobligowany przez sąd do podania do publicznej wiadomości informacji o wyroku w sprawie naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, której się dopuścił. Sąd będzie też mógł zasądzić wynagrodzenie za korzystanie z tajemnicy przedsiębiorstwa w przyszłości, a także orzec na rzecz pokrzywdzonej firmy odszkodowanie. Jego wysokość będzie odpowiadać równowartości opłaty licencyjnej należnej z tytułu korzystania z tajemnicy przedsiębiorstwa.

Z zasady zmiany powinny wzmocnić ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Przedsiębiorcy powinni jednak zwrócić uwagę na to, aby na tę okoliczność odpowiednio dostosować wewnętrzne regulaminy do nowego systemu prawnego.

Należy podkreślić także że uprawnienie do ujawnienia danych zyskuje pracownik-sygnalista, który działa w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem. Przedsiębiorcy powinni w takim wypadku zastanowić się także, czy może nie byłoby zasadne wprowadzenie odpowiednich kar umownych do umów o pracę zawieranych z pracownikami, należnych pracodawcy w przypadku ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Do potencjalnego wykazania na drodze sądowej, czy kara umowna jest należna pozostanie istnienie uzasadnionego interesu chronionego prawem (lub jego braku). Łatwiej jest jednakże bronić swojej pozycji w taki sposób, niż w przypadku, w którym wykazać będzie trzeba, że szkoda zaistniała rzeczywiście i jaka jest jej wysokość.

W praktyce oznacza to, że przykładowo już samo wykonanie przez pracownika dla celów innych niż związane z wykonaniem obowiązków służbowych kopii dokumentów lub plików zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, bez akceptacji przełożonych, stanowić może czyn nieuczciwej konkurencji. Niekoniecznie musi dojść w takim wypadku do ujawnienia tych informacji na zewnątrz.

Magdalena Bartosiewicz, Radca Prawny, Managing Associate, Deloitte Legal

Podkreślenia wymaga także, że czynem nieuczciwej konkurencji nie będzie ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, gdy nastąpiło to w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem, w ramach korzystania ze swobody wypowiedzi lub w celu ujawnienia nieprawidłowości, uchybienia, działania z naruszeniem prawa dla ochrony interesu publicznego, lub gdy ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wobec przedstawicieli pracowników w związku z pełnieniem przez nich funkcji na podstawie przepisów prawa było niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych funkcji. Regulacja ta wprowadza więc wprost przyzwolenie na ujawnianie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa dla tzw. sygnalistów.

Projekt poszerza również zakres uprawnień podmiotów, na których tajemnicę handlową nastąpił zamach. Będą one mogły wnosić, aby pozwany został zobligowany przez sąd do podania do publicznej wiadomości informacji o wyroku w sprawie naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, której się dopuścił. Sąd będzie też mógł zasądzić wynagrodzenie za korzystanie z tajemnicy przedsiębiorstwa w przyszłości, a także orzec na rzecz pokrzywdzonej firmy odszkodowanie. Jego wysokość będzie odpowiadać równowartości opłaty licencyjnej należnej z tytułu korzystania z tajemnicy przedsiębiorstwa.

Z zasady zmiany powinny wzmocnić ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Przedsiębiorcy powinni jednak zwrócić uwagę na to, aby na tę okoliczność odpowiednio dostosować wewnętrzne regulaminy do nowego systemu prawnego.

Należy podkreślić także że uprawnienie do ujawnienia danych zyskuje pracownik-sygnalista, który działa w celu ochrony uzasadnionego interesu chronionego prawem. Przedsiębiorcy powinni w takim wypadku zastanowić się także, czy może nie byłoby zasadne wprowadzenie odpowiednich kar umownych do umów o pracę zawieranych z pracownikami, należnych pracodawcy w przypadku ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Do potencjalnego wykazania na drodze sądowej, czy kara umowna jest należna pozostanie istnienie uzasadnionego interesu chronionego prawem (lub jego braku). Łatwiej jest jednakże bronić swojej pozycji w taki sposób, niż w przypadku, w którym wykazać będzie trzeba, że szkoda zaistniała rzeczywiście i jaka jest jej wysokość.

Czy ta strona była pomocna?