Zarządzanie produktem ubezpieczeniowym – wskazówki EIOPA

Artykuł

Zarządzanie produktem ubezpieczeniowym – wskazówki EIOPA

Biuletyn prawny: Finanse i bankowość | Wrzesień 2018 r.

Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) opublikował dwa zestawy pytań i odpowiedzi (Q&A)1 zawierających praktyczne wytyczne dla stosowania Dyrektywy w sprawie Dystrybucji Ubezpieczeń (IDD)2 , a także rozporządzeń delegowanych uzupełniających jej wymogi. Pierwszy z zestawów dotyczy nadzoru nad produktem ubezpieczeniowym i procesu zarządzania nim, a wydane wskazówki, w prawdzie niewiążące, są odpowiedzią na wątpliwości pojawiające się wśród podmiotów zainteresowanych – twórców i dystrybutorów produktów ubezpieczeniowych.

Potrzeba doprecyzowania regulacji pojawiła się na gruncie wprowadzonych art. 25 Dyrektywy IDD (i implementowanych zgodnie z art. 11 Ustawy o Dystrybucji Ubezpieczeń3) wymagań w zakresie procesu zatwierdzania każdego nowotworzonego produktu ubezpieczeniowego4, a także istotnych jego zmian, przed wprowadzeniem go do obrotu. Ogólne wymagania w zakresie nadzoru i zarządzania produktem ubezpieczeniowym, rozwinęła Komisja Europejska w Rozporządzeniu Delegowanym 2017/2358 z dnia 21 września 2017 r.5 EIOPA opublikowała również „Wstępne wytyczne dotyczące ustaleń w zakresie nadzoru nad produktem i zarządzania nim pomiędzy zakładami ubezpieczeń a dystrybutorami ubezpieczeń”6, kierowane zasadniczo do organów nadzoru poszczególnych Państw Członkowskich jako wytyczne dla wdrożenia przepisów Dyrektywy IDD.

Proces zatwierdzania produktu powinien obejmować określenie rynku docelowego, ocenę ryzyk na nim występujących, zapewnienie adekwatności do zamierzonej strategii dystrybucyjnej, a także podjęcie działań zapewniających jego dystrybucję. Produkty należy regularnie przeglądać, tak by zarówno one, jak i strategia dystrybucyjna, pozostawały odpowiednie do potrzeb klientów i rynku docelowego, do którego są kierowane.

Oferowane produkty ubezpieczeniowe powinny być zrozumiałe dla tworzących je zakładów ubezpieczeń oraz pośredników, jak również dla dystrybutorów proponujących określone produkty lub udzielających porad. Zarówno podmiot tworzący produkt, jak i dystrybutorzy mają obowiązek zapewnić w tym zakresie między sobą stosowną współpracę i wymianę informacji. Zauważyć przy tym należy, że twórcami produktów ubezpieczeniowych mogą być również pośrednicy ubezpieczeniowi, w szczególności w sytuacjach, gdy określają najważniejsze cechy i główne elementy produktu ubezpieczeniowego (cenę, koszty, ryzyko, rynek docelowy i prawa do odszkodowania i gwarancji), które nie są znacząco modyfikowane przez zakład ubezpieczeń zapewniający ochronę. W takich okolicznościach, pośrednik ubezpieczeniowy i zakład ubezpieczeń będący twórcami zawierają umowę na piśmie, w której określa się szczegółowe warunki ich współpracy oraz procedury, które umożliwiają im w zgodny sposób ustalić rynek docelowy oraz pełnione przez nich w procesie zatwierdzania produktu role.

Każdy twórca produktu ubezpieczeniowego powinien określić proces zatwierdzania tego produktu w pisemnej polityce w zakresie nadzoru nad produktem i zarządzania nim, w której uwzględnić należy środki i procedury tworzenia, monitorowania, przeglądu i dystrybucji produktów ubezpieczeniowych oraz działania naprawcze w związku z produktami przynoszącymi szkodę klientom. Środki te należy wybierać i stosować w sposób proporcjonalny do stopnia złożoności produktu i ryzyka poniesienia szkody, biorąc pod uwagę charakter produktu, cechy rynku docelowego, jak również charakter, skalę i złożoność działalności prowadzonej przez twórcę. Zgodnie z nadrzędnym celem przyświecającym nowym przepisom z zakresu dystrybucji ubezpieczeń, również proces zatwierdzania produktu powinien uwzględniać cele, interesy i cechy klientów, zapobiegać lub ograniczać ich szkody, a także nie wywierać na nich negatywnego wpływu.

Twórcy mają obowiązek dokumentować działania podejmowane w związku z funkcjonującym u nich procesem zatwierdzania produktu. Dokumentację tę należy przechowywać do celów audytu i udostępniać właściwym organom na ich wniosek.

W praktyce istotne trudności może powodować zwłaszcza określenie przez twórców rynku docelowego. Powinno to następować na „odpowiednim poziomie szczegółowości, biorąc pod uwagę cechy, profil ryzyka, złożoność i charakter produktu ubezpieczeniowego.” Co więcej do obrotu wprowadzony może być wyłącznie taki produkt ubezpieczeniowy, który odpowiada potrzebom, cechom i celom klientów należących do rynku docelowego, biorąc pod uwagę poziom informacji dostępnych dla tych klientów i ich wiedzę w zakresie finansów. Przed wprowadzeniem produktu do obrotu (ale też, gdy znacznie zmienił się rynek docelowy), wymagane jest również przeprowadzenie testów (w tym analiz scenariuszowych), w celu dokonania oceny, czy w całym cyklu życia produkt ubezpieczeniowy odpowiada potrzebom, celom i cechom rynku docelowego.

Problematykę powyższą przybliżają właśnie opublikowane przez EIOPA pytania i odpowiedzi, dające wskazówki np. odnośnie do wymaganej szczegółowości (ang. „granularity”) rynku docelowego, czy sposobu jego ustalania w przypadku ubezpieczeń obowiązkowych, ubezpieczeń grupowych oraz klientów będących osobami prawnymi. Odpowiedzi przygotowane przez EIOPA podają również m.in. przykładowe sposoby prowadzenia testów produktów, jak również precyzują zasady dystrybucji produktów poza rynkiem docelowym. EIOPA zapowiedziała dalszą publikację kolejnych zestawów pytań i odpowiedzi, a pytania można zgłaszać przez stronę internetową EIOPA.7

 

Przypisy:

1) Pytania i odpowiedzi opublikowane dnia 11 lipca 2018 r. dostępne w języku angielskim pod adresem: https://eiopa.europa.eu/Pages/News/EIOPA-publishes-first-set-of-Questions--Answers-on-the-Application-of-the-Insurance-Distribution-Directive.aspx
2) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. UE L 26/19 z dnia 2 lutego 2016 r.).
3) Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. 2017, poz. 2486 ze zm.) wejdzie w życie 1 października 2018 r.
4) Nie dotyczy jednak produktów ubezpieczeniowych obejmujących ubezpieczenie dużego ryzyka (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. 2015, poz. 1844 ze zm.).
5) Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2017/2358 z dnia 21 września 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 w odniesieniu do wymogów w zakresie nadzoru nad produktem i zarządzania nim dla zakładów ubezpieczeń i dystrybutorów ubezpieczeń (Dz. U. UE L 341/1 z dnia 20 grudnia 2017 r.).
6) Treść wytycznych dostępna pod adresem: https://eiopa.europa.eu/Publications/Guidelines/PL_POG_GLs.pdf
7) Formularz dostępny pod adresem: https://eiopa.europa.eu/qa-regulation/Lists/New%20question/NewForm.aspx?Source=/qa-regulation/Pages/New-question-Confirmation.aspx&CancelDestination=/regulation-supervision/q-a-on-regulation
 

Czy ta strona była pomocna?