Central European CFO Survey 2018

Artykuł

Deloitte CFO Survey 2019. Wyniki badania dla Polski na tle Europy Środkowej

Koszty siły roboczej i transportu największymi wyzwaniami dla polskich firm w 2019 r.

Marzec 2019

Dyrektorzy finansowi w Polsce mają mniejszą skłonność do podejmowania ryzyka niż CFO z regionu. Częściej spodziewają się także wzrostu kosztów, spadku rentowności i marż operacyjnych. Jak zauważają autorzy badania „CFO Survey 2019” przygotowanego przez firmę doradczą Deloitte, opinie dotyczące rozwoju gospodarczego i niepewności finansowej firm w Polsce są silnie spolaryzowane – wysoki poziom niepewności w firmach deklaruje 49 proc. CFO, a niski 33 proc. Większość dyrektorów uważa sztuczną inteligencję za przydatną lub bardzo przydatną, jednak wprowadziło ją zaledwie 25 proc. firm w Polsce.

Deloitte CFO Survey 2019 - Najważniejsze wnioski

Perspektywy gospodarcze

  • Na tle krajów Europy Środkowej Polskę wyróżnia duża polaryzacja opinii w kwestii wzrostu PKB w 2019 roku. Z jednej strony, zdecydowanie wyższy odsetek respondentów uważa, że będzie on bardzo niski (44% vs 11% w regionie CE). Z drugiej strony, udział badanych, którzy są zdania, że będzie on wysoki lub bardzo wysoki, jest taki sam jak w regionie (40%). Znacznie mniej osób natomiast wskazało na opcję pośrednią – wzrost między 1,6% a 2,5%. Może to wskazywać na niepewność gospodarczą wynikającą z zapowiedzi spowolnienia przy jednoczesnej wciąż dobrej koniunkturze.
  • Choć oczekiwania Polskich CFO odnośnie zmian CPI są takie same jak w regionie (82% ankietowanych oczekuje wzrostu), przewidywania odnośnie wskaźnika inflacji są niższe niż średnie szacunki CFO z regionu Europy Środkowej. Odzwierciedla to paradoks wciąż relatywnie niskiej inflacji przy zwiększających się kosztach wynagrodzeń i niepewności na rynku cen energii.

Sytuacja na rynku pracy

  • Respondenci z Polski wykazują się nieco większym optymizmem względem zmian poziomu bezrobocia w kraju niż przeciętnie badani w regionie Europy Środkowej. Co prawda zbliżony odsetek oczekuje spadku (39% w Polsce vs 38% w regionie), jednak nieco mniejszy przewiduje wzrost (14% w Polsce vs 21% w regionie). 
  • Niezbędne doświadczenie i wiedza techniczna to dwa rodzaje najbardziej poszukiwanych kompetencji, zarówno wśród polskich CFO, jak i z regionu Europy Środkowej. CFO z Polski znacznie częściej deklarują także, że brakuje im pracowników w ogóle (37% vs 23% w regionie). Fakt ten nie dziwi przy najniższym w ostatnich trzech dekadach poziomie bezrobocia na rynku. Rzadziej natomiast zgłaszają problem ze znalezieniem pracowników o wysokiej świadomości etyki w biznesie (5% vs 21% w regionie) oraz rozwiniętych kompetencjach miękkich (21% vs 34% w regionie).
  • Poprawa pakietów wynagrodzeń i utrzymywanie/przeszkalanie obecnych pracowników to dwie najczęstsze taktyki radzenia sobie z niedoborem pracowników. Kładzie na nie nacisk średnio 1/3 CFO z regionu i ponad połowa z Polski. Polscy CFO rzadziej natomiast niż średnio w regionie zwracają się w kierunku automatyzacji (19% vs 29% w regionie) oraz uatrakcyjniania środowiska pracy (26% vs 31% w regionie). Niestety potwierdza to zjawisko istnienia barier w szybszym rozwoju Przemysłu 4.0 w Polsce.

Perspektywy biznesowe

  • Dyrektorzy finansowi z Polski częściej oczekują wzrostów różnorodnych kosztów dla firm. Najczęściej wymieniane są koszty siły roboczej (88% vs 90% w regionie Europy Środkowej) oraz transportu (86% w Polsce vs 82% w regionie). Największe różnice względem regionu występują jednak w przypadku obaw o wzrost podatków (CIT o 23 p.p. częściej niż w regionie – 39%, VAT od 10 p.p. częściej niż w regionie – 21%) oraz rezerw na należności nieściągalne (o 20 p.p. częściej – 54%). Sytuację tę możemy odbierać jako niepewność regulacyjną przedsiębiorstw funkcjonujących na rynku polskim.
  • Wzrost kosztów prowadzenia działalności to z kolei najczęściej wskazywane ryzyko dla rozwoju lub stabilności finansowej firmy, zarówno w Polsce, jak i w regionie. W Polsce jest ono jednak o 19 p.p. częściej wskazywane niż w regionie (75% w Polsce vs 57% w regionie). Fakt ten nie powinien dziwić przy tak dynamicznie rosnących wynagrodzeniach w Polsce.

Sztuczna inteligencja (AI) i technologie kognitywne

  • Większość CFO z Polski uważa rozwiązania z obszaru AI w funkcji finansowej za przydatne lub bardzo przydatne (53%), ale jednocześnie 75% Polskich CFO deklaruje, że w chwili obecnej, rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji nie są w firmie wykorzystywane. Ponadto, stan przygotowania funkcji finansowej na wdrożenie AI jest najczęściej określany jako niezbyt dobry lub wcale nieprzygotowany (65%). Potwierdza to ogólnie słabe przygotowanie zasobów pracowniczych w Polsce do czerpania korzyści z toczącej się globalnie rewolucji przemysłowej czwartej generacji.
  • Polscy CFO rzadziej niż średnio w regionie Europy Środkowej angażują się we wdrażanie rozwiązań z obszaru AI w firmie – 1/3 (32%) uważa, że nie jest to istotny element zakresu obowiązków dyrektora finansowego. Być może wciąż niska świadomość na temat możliwych zmian, które AI może spowodować w firmie jest przyczyną tego zjawiska.

Czwarta rewolucja przemysłowa

  • Większość respondentów nie jest bądź nie wie czy jest przygotowana na zmiany powodowane przez nadejście nowych technologii. 1/3 respondentów deklaruje, że wie jak nowe technologie zmienią sposób dostarczania towarów/usług oraz jak wpłyną na personel i strukturę organizacyjną. 1/4 wie jak zintegrować posiadane rozwiązania z infrastrukturą zewnętrzną, a 1/5 ma opracowane uzasadnienia biznesowe przyjętych rozwiązań technologicznych.
  • Tylko 7% CFO z Polski deklaruje, że nie ma problemu z wdrażaniem nowych technologii. Najczęstszymi problemami są krótkowzroczność (53% wskazań) i brak jednolitej strategii działania (42%). Wyniki te wskazują na wciąż istniejące bariery stojące na drodze implementacji zdobyczy technologicznych Przemysłu 4.0, z których część niewątpliwe dotyczy braku przygotowania zasobów ludzkich na daleko idące zmiany.
  • Rozwiązania w chmurze są równie często stosowane w przypadku aplikacji kluczowych (44%), co niekrytycznych (39%). 1/4 CFO deklaruje (23%), że ich organizacja w ogóle nie korzysta z rozwiązań opartych na chmurze. Wyniki te mogą zaskakiwać biorąc pod uwagę korzyści płynące z zastosowania tej technologii.
  • Obawy o bezpieczeństwo krytycznych danych i niejasne implikacje prawne/regulacyjne to główne bariery w stosowaniu rozwiązań w chmurze, wskazywane przez 36% badanych. Tym samym uwidacznia się rola regulatora w możliwości dalszego rozwoju technologii wynikających z czwartej rewolucji przemysłowej.

Przeczytaj informację prasową nt. raportu: Koszty siły roboczej i transportu największymi wyzwaniami dla polskich firm w 2019 r.

CFO Survey 2018 H2

Pobierz PDF raportu

Deloitte CFO Survey 2019 - Infografika

Deloitte CFO Program świętuje 10-lecie

Deloitte CFO Program skupia multidyscyplinarny zespół ekspertów, wspierający dyrektorów finansowych, którzy codziennie mierzą się z rosnącymi wymaganiami i wyzwaniami w obszarze finansów.

Central Europe CFO Survey participating countries