Podatek cukrowy – ważny wyrok NSA

Artykuł

Podatek cukrowy – ważny wyrok NSA

Zgodnie z wyrokiem NSA z 15 marca 2033 r. tzw. podatkowi cukrowemu nie podlegają napoje, w których składnikach cukier występuje naturalnie

28 marca 2023 r.

15 marca 2023 r. zapadł pierwszy wyrok NSA w sprawie definicji napoju podlegającego opłacie od środków spożywczych, czyli. tzw. podatkowi cukrowemu, w zakresie tego, jak należy oceniać naturalność występujących w napoju substancji takich jak cukry. Jest on o tyle ważny, że przełamuje dotychczasową linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy pierwszej instancji. NSA wskazał, że naturalność należy oceniać nie tylko na poziomie napoju końcowego, ale też na poziomie jego składników. Orzeczenie to może przełożyć się na istotne zmniejszenie obciążeń finansowych dla firm wprowadzających na rynek krajowy napoje produkowane bez dodawania w procesie produkcji cukru czy substancji słodzących. Otwiera też drzwi do ubiegania się o nadpłatę podatku cukrowego.

O co chodzi?

Zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów (Dz. U. 2020 poz. 1492) podatkowi cukrowemu podlega wprowadzanie na rynek krajowy napojów z dodatkiem określonych substancji tj. cukrów będących monosacharydami lub disacharydami oraz środków spożywczych zawierających te substancje oraz substancji słodzących, a także kofeiny lub tauryny. Natomiast za napój, zgodnie z zwartą w przepisach definicją, uważa się wyrób w postaci napoju oraz syrop będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w klasach 10.32 i 10.89 oraz w dziale 11, w składzie którego znajduje się co najmniej jedna z wymienionych powyżej substancji, z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie.

I właśnie to ostatnie sformułowanie „z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie” od początku obowiązywania przepisów wywoływało liczne kontrowersje. Nie było bowiem jasne, czy naturalność występowania substancji (w tym cukrów) należy odnieść do finalnego napoju, czy także do składników takiego napoju. NSA w sprawie, w której eksperci Deloitte Anna Wibig oraz Bartosz Barański reprezentowali jednego z czołowych producentów artykułów spożywczych rozstrzygnął, że wyłączenie dotyczy również cukrów występujących naturalnie w składnikach napoju.

Sprawa dotyczyła interpretacji podatkowej. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji, dystrybucji oraz sprzedaży tzw. szybko zbywalnych dóbr konsumpcyjnych, w tym: wód aromatyzowanych oraz nektarów owocowych. Produkty te są w różnych proporcjach mieszaniną soków owocowych (zagęszczonych lub niezagęszczonych, również przecierowych) oraz wody. Produkty te nie zawierają w swoim składzie cukrów innych niż te występujące naturalnie z owoców. Produkty nie zawierają również w swoim składzie substancji słodzących ani tauryny czy kofeiny.

Dotychczasowe stanowisko organów i sądów I instancji

We wniosku o indywidualną interpretację podatkową Spółka pytała, czy wprowadzanie takich produktów na rynek będzie wymagało uiszczania podatku cukrowego. Organ w odpowiedzi wskazał, że tak. Jako że definicja zdaniem organu nie precyzuje, co znaczy „występowanie naturalne”, organ powołał się na uzasadnienie projektu zmiany ustawy (druk sejmowy nr 860) zgodnie z którym „przez substancje występujące naturalnie rozumie się substancje, które nie zostały dodane do produktu, natomiast znajdują w składzie zgodnie z jego charakterystyką, np. cukry występujące w owocach (w odniesieniu do soków) lub kofeina zawarta w naparze z kawy”. Tym samym organ uznał, że substancje występujące naturalnie w napoju powinny być zgodne z charakterystyką napoju, a nie jego składników. W związku z powyższym środki spożywcze zawierające cukry będące monosacharydami lub disacharydami, nawet występujące naturalnie w tych środkach spożywczych, dodane w trakcie procesu produkcji napoju – nie stanowią substancji występujących w nim naturalnie. Dodanie w procesie produkcyjnym do napoju soku owocowego zawierającego naturalny cukier było uznawane za dodatek środka spożywczego zawierającego cukier. Tym samym, nie można mówić o „cukrach występujących naturalnie” w produktach opisanych we wniosku. Analogiczne stanowisko zajął WSA w Warszawie.
 

Wyrok NSA

Zdaniem Sądu naturalności poszczególnych substancji nie można oceniać tylko na poziomie napoju końcowego. Należy również analizować, czy występują one naturalnie w składnikach używanych do wyprodukowania napoju. Jeśli tak, nie należy ich uwzględniać przy weryfikacji, czy dany produkt spełnia definicję napoju podlegającego podatkowi cukrowemu.
 

Co dalej?

Warto przeanalizować dotychczasowy zakres produktów, które uznawano za podlegające podatkowi cukrowemu. W sytuacji zidentyfikowania takich, od których był uiszczany podatek cukrowy, a które zawierają jedynie cukry naturalnie występujące w dodanych składnikach, warto zastanowić się nad podjęciem kroków w celu odzyskania zapłaconego podatku.

Wyrok NSA z dnia 15 marca 2023 r., sygn. III FSK 1480/22.
W pierwszej instancji: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2022

Czy ta strona była pomocna?