Analizy

Ceny Transferowe - Istotne zmiany w zakresie dokumentowania transakcji

Alert podatkowy (17/2015)

5 listopada 2015

27 października 2015 r. Prezydent RP podpisał ustawę wprowadzającą szereg zmian do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Kluczową zmianą jest nowe podejście do relacji pomiędzy podmiotami powiązanymi, które będzie wymagało od podatników znacznie większego wysiłku przy planowaniu transakcji.

Ponadto, na stronie Rządowego Centrum Legislacji zamieszczone zostały dwa projekty rozporządzeń Ministra Finansów: w sprawie szczegółowego opisu elementów stanowiących dokumentację podatkową oraz w sprawie określenia wzoru sprawozdania sporządzanego w celu analizy ryzyka zaniżenia dochodu do opodatkowania w obszarze cen transferowych oraz w celu wymiany informacji z właściwymi władzami państw obcych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (tzw. „Country-By-Country Reporting”), a także wzór formularza załączanego do rocznej deklaracji podatkowej zawierającego szczegółowe informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi (formularz CIT-TP / PIT-TP).

Nowe przepisy stanowią gruntowną zmianę podejścia Ustawodawcy do relacji między podmiotami powiązanymi. Wprowadzają bowiem wymóg wykazania, że warunki współpracy oraz rozliczeń między podmiotami powiązanymi zostały, już na etapie planowania, ustalone w oparciu o zasadę zachowań rynkowych (arm’s length).

Aby spełnić nowe wymagania podatnicy będą musieli dołożyć znacznie więcej staranności przy planowaniu transakcji wewnątrzgrupowych. Ponadto, podatnicy powinni jak najszybciej przeanalizować dotychczas stosowane warunki takich transakcji, zapewnić ich zgodność z zasadą arm’s length, przeprowadzić analizy porównawcze i wprowadzić stosowne zmiany w warunkach transakcji z podmiotami powiązanymi (w uzasadnionych przypadkach).

Zmiana ustaw wraz z dwoma rozporządzeniami wykonawczymi oraz formularzem CIT-TP / PIT-TP stanowi ostatni krok w procesie wprowadzania nowych wytycznych w zakresie obowiązku przygotowywania dokumentacji cen transferowych dla transakcji z podmiotami powiązanymi oraz ujawniania informacji nt. takich transakcji, zapoczątkowanym w kwietniu b.r. Nowe przepisy w zakresie tzw. „Country-By-Country Reporting” będą dotyczyły warunków współpracy między podmiotami powiązanymi realizowanych od 1 stycznia 2016 r., a w pozostałym zakresie transakcji i innych zdarzeń między podmiotami powiązanymi realizowanych od 1 stycznia 2017 r.

Ponadto, zgodnie z informacjami Ministerstwa Finansów, w 2015 r. urzędy kontroli skarbowej przystąpiły do kompleksowej analizy wszystkich podmiotów o przychodach rocznych przekraczających 1 mld zł. Celem analizy jest określenie ryzyka nieprawidłowości i błędów podatkowych takich podmiotów.

Nadchodzące zmiany w zakresie cen transferowych zostały przedstawione na poniższym rysunku.

Ceny transferowe - nadchodzące zmiany

Ceny transferowe – obowiązek sporządzania dokumentacji

Ustawy wprowadzają trzystopniową dokumentację transakcji z podmiotami powiązanymi tj. dokumentację na poziomie lokalnym (tzw. „Local File”), dokumentację grupową (tzw. „Master File) oraz raportowanie wg. krajów (tzw. „Country-By-Country Reporting”).

Obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych będzie spoczywał, co do zasady, na podatnikach, których przychody lub koszty przekroczą w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 2.000.000 euro. Obowiązek ten dotyczył będzie transakcji z podmiotami powiązanymi oraz ujętych w danym roku podatkowym w księgach rachunkowych innych zdarzeń, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami powiązanymi, mających istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty).

Obowiązek sporządzenia dokumentacji obejmował będzie również podatników, którzy prowadzą działalność w formie spółki osobowej (przy czym będzie możliwe wyznaczenie wspólnika odpowiedzialnego za sporządzenie dokumentacji, co nie zwolni jednak pozostałych wspólników z odpowiedzialności). W takim przypadku limit przychodów lub kosztów, po przekroczeniu których należy przygotować dokumentację, dotyczy spółki osobowej.

Podatnicy, których przychody lub koszty przekroczą w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 10.000.000 euro, będą zobowiązani do przygotowania dokumentacji podatkowej zawierającej dodatkowo opis analizy danych porównawczych wykorzystywanych do kalkulacji rozliczeń.

Jeżeli przychody lub koszty przekroczą u danego podatnika w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 20.000.000 euro, podatnik będzie zobowiązany do przedstawienia dokumentacji zawierającej dodatkowo informacje o całej grupie podmiotów powiązanych (tzw. „Master File”).

W przypadku, największych podmiotów, u których skonsolidowane przychody przekroczą w roku poprzedzającym rok podatkowy równowartość 750.000.000 euro, powstanie obowiązek przedstawienia sprawozdania o wysokości dochodów i zapłaconego podatku jednostek zależnych oraz miejscach prowadzenia działalności gospodarczej, a także zakładów zagranicznych (tzw. „Country-By-Country Reporting”).

Obowiązek przygotowywania dokumentacji cen transferowych dla transakcji

Chcesz wiedzieć więcej? 
Zobacz archiwalne nagranie Webcastu

 

Zmiany w dokumentacji cen transferowych - Zakres przedmiotowy

Polscy podatnicy będą zobowiązani do sporządzania dokumentacji podatkowej nie tylko dla transakcji z podmiotami powiązanymi, ale również dla innych zdarzeń ujętych w księgach rachunkowych mających istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty), a także zdarzeń, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami z nimi powiązanymi, w tym umów zarządzania płynnością, umów o podziale kosztów, umów spółki niebędącej osobą prawną, umów wspólnego przedsięwzięcia lub umów o podobnym charakterze.

Kryterium istotności zostało zdefiniowane w sposób jakościowy i ilościowy – za transakcje lub zdarzenia istotne uznano transakcje lub zdarzenia jednego rodzaju, których łączna wartość przekracza w roku podatkowym równowartość 50.000 euro.

Ponadto, wprowadzono progi istotności w zależności od wartości przychodów podatnika. Mianowicie, za transakcje istotne w przypadku podatników, których przychody w roku poprzedzającym rok podatkowy przekroczyły równowartość:

  • 2.000.000 euro, lecz nie więcej niż 20.000.000 euro – uznano transakcje lub zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 50.000 euro powiększoną o 5.000 euro za każdy 1.000.000 euro przychodu powyżej 2.000.000 euro;
  • 20.000.000 euro, lecz nie więcej niż równowartość 100.000.000 euro – uznano transakcje lub zdarzenia jednego rodzaju, których wartość przekracza w roku podatkowym kwotę stanowiącą równowartość kwoty 140.000 euro powiększoną o 45.000 euro za każde 10.000.000 euro przychodu powyżej 20.000.000 euro; 
  • 100.000.000 euro – uznano transakcje lub zdarzenia jednego rodzaju, których wartość w roku podatkowym przekracza kwotę stanowiącą równowartość kwoty 500.000 euro.

Treść dokumentacji

W przypadku podatników, których przychody lub koszty w roku poprzedzającym rok podatkowy wynosiły nie mniej niż 2.000.000 euro dokumentacja powinna zawierać:

  • opis transakcji lub innych zdarzeń w tym umów zarządzania płynnością, umów o podziale kosztów, obejmujący:
    a) wskazanie rodzaju i przedmiotu tych transakcji lub zdarzeń,
    b) dane finansowe, w tym przepływy pieniężne dotyczące tych transakcji lub zdarzeń,
    c) identyfikację podmiotów powiązanych dokonujących tych transakcji lub zdarzeń,
    d) opis przebiegu tych transakcji lub zdarzeń, w tym funkcji wykonywanych przez strony transakcji, angażowanych przez nich aktywów, w tym także aktywów pozabilansowych, kapitału ludzkiego oraz ponoszonych ryzyk,
    e) opis metody i sposobu kalkulacji dochodów wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących transakcji lub innych zdarzeń wraz ze sposobem wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika lub jego wspólnika,
  • opis danych finansowych podatnika, pozwalający na porównanie rozliczeń z danymi wynikającymi z zatwierdzonego sprawozdania finansowego, jeżeli obowiązek jego sporządzenia wynika z przepisów o rachunkowości,
  • opis podatnika obejmujący opis:
    a) struktury organizacyjnej i struktury zarządczej,
    b) prowadzonej działalności,
    c) realizowanej strategii gospodarczej, w tym przeprowadzonych w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy przeniesień pomiędzy podmiotami powiązanymi istotnych ekonomicznie funkcji lub aktywów, lub ryzyk, mających wpływ na dochód (stratę) podatnika,
    d) otoczenia konkurencyjnego,
  • dokumenty, w szczególności:
    a) umowy, porozumienia lub inne dokumenty zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi, dokumentujące transakcje lub inne zdarzenia, umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze,
    b) dokumentujące zasady przyznanych praw wspólników (stron umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach,
    c) porozumienia w sprawach podatku dochodowego zawarte z administracjami podatkowymi, dotyczących transakcji lub innych zdarzeń, w szczególności uprzednich porozumień cenowych.

W przypadku podatników, których przychody lub koszty przekroczyły w roku poprzedzającym rok podatkowy 10.000.000 euro oraz podatników posiadających udziały w spółce niebędącej osobą prawną, w której przychody lub koszty przekroczyły w poprzednim roku obrotowym 10.000.000 euro, dokumentacja powinna zawierać dodatkowo opis analizy danych porównawczych wykorzystanych do kalkulacji rozliczeń, wraz z podaniem źródła danych. Taka analiza powinna zawierać dane porównywalne o podmiotach mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast, jeżeli dane porównawcze nie są dla podatnika dostępne, powinien on załączyć do dokumentacji opis zgodności warunków transakcji oraz innych zdarzeń ustalonych z podmiotami powiązanymi z warunkami, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty.

Podatnicy, których przychody lub koszty w roku poprzedzającym rok podatkowy przekroczyły 20.000.000 euro będą również zobowiązani do przedstawienia dokumentacji o grupie podmiotów powiązanych (tzw. „Master File”) zawierającej m.in.:

  • wskazanie podmiotu powiązanego, który sporządził informacje o grupie, wraz z podaniem daty składania przez niego rocznego zeznania podatkowego,
  • strukturę organizacyjną grupy,
  • opis zasad wyznaczania cen transakcyjnych (polityka cen transakcyjnych) prowadzonej przez grupę,
  • opis działalności prowadzonej przez grupę,
  • opis posiadanych, tworzonych, rozwijanych i wykorzystywanych przez grupę istotnych wartości niematerialnych,
  • opis sytuacji finansowej pomiędzy podmiotami tworzącymi grupę, zawierający w szczególności sporządzone sprawozdanie skonsolidowane,
  • opis zawartych przez podmioty tworzące grupę podmiotów powiązanych porozumień w sprawach podatku dochodowego z administracjami podatkowymi innych państw, w szczególności jednostronnych uprzednich porozumień cenowych.

Pozostałe zmiany

Ponadto, ustawy stanowią m.in.:

  • wprowadzenie obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej nie później niż do dnia złożenia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy (przy czym obowiązek jej przedłożenia na żądanie organów pozostaje niezmieniony – 7 dni od dnia doręczenia),
  • wprowadzenie wymogu okresowego przeglądu dokumentacji cen transferowych, nie rzadziej niż raz na rok podatkowy (przy czym analizy porównawcze podlegałyby weryfikacji co do zasady, co 3 lata),
  • wprowadzenie obowiązku dołączania do zeznania podatkowego za dany rok podatkowy uproszczonego sprawozdania w sprawie transakcji z podmiotami powiązanymi (w przypadku podatników, których przychody lub koszty będą przekraczały 10.000.000 euro),
  • wprowadzenie obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej (w ciągu 30 dni od dnia doręczenia żądania przez organ kontrolujący) dla transakcji lub zdarzeń, których wartość nie przekracza limitów dokumentacyjnych i progów istotności, ale z okoliczności sprawy wynika, że mogła ona zostać zaniżona celem uniknięcia obowiązku sporządzenia dokumentacji.

Ustawy wprowadzają również wymóg składania oświadczeń o sporządzeniu kompletnej dokumentacji do dnia złożenia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy.

Dodatkowo, ustawy modyfikują obecną definicję podmiotów powiązanych – przez podmioty powiązane rozumiane będą podmioty, które będą posiadały udział (bezpośredni lub pośredni) w kapitale innego podmiotu w wysokości nie mniejszej niż 25% (we wcześniejszej wersji projektu zmian do ustaw wskazano próg 20%).
 

Nowy formularz CIT-TP / PIT-TP do rocznej deklaracji podatkowej

Nowe przepisy przewidują obowiązek dołączania do rocznej deklaracji podatkowej specjalnego formularza CIT-TP / PIT-TP, w którym podatnik zobowiązany będzie ujawnić szczegółowe informacje na temat transakcji z podmiotami powiązanymi oraz innych zdarzeń, w związku z którymi zapłata należności dokonywana jest na rzecz podmiotu z raju podatkowego, m.in. informacje o:

  • sektorze działalności podatnika (np. produkcja, handel, usługi),
  • profilu funkcjonalnym podatnika (np. dystrybutor o ograniczonym ryzyku, producent kontraktowy),
  • typach transakcji z podmiotami powiązanymi (np. usługi wewnątrzgrupowe, nabycie wartości niematerialnych, wypłacane należności licencyjne),
  • wartości transakcji według typów – transakcje do 10.000.000 euro, do 50.000.000 euro oraz powyżej 50.000.000 euro,
  • istotności transakcji według typów – czy wartość transakcji danego typu przekroczyła 50% wartości wszystkich transakcji z podmiotami powiązanymi.

Powyższy dokument pozwoli władzom skarbowym na zebranie bardzo dokładnych informacji o podatniku oraz o rodzajach transakcji przez niego zawieranych, ich wartości i istotności. Tym samym wydaje się być on istotnym narzędziem do wykorzystania w procesie wyszukiwania i typowania podmiotów do kontroli podatkowej oraz typowania transakcji, które będą przedmiotem szczególnego zainteresowania ze strony władz podatkowych.

Formularz CIT-TP / PIT-TP zobowiązani będą składać podatnicy, których przychody albo koszty w rozumieniu przepisów o rachunkowości przekroczyły w roku podatkowym równowartość 10.000.000 euro.
 

Rozporządzania wykonawcze do zmienianych ustaw

Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie dwóch rozporządzeń wykonawczych uszczegółowiających zapisy zmienianych ustaw.

W projekcie pierwszego z rozporządzeń doprecyzowano opis następujących elementów dokumentacji podatkowej:

  • elementy dokumentacji na poziomie lokalnym (tzw. „Local File”):
    a) dane finansowe, w tym przepływy pieniężne dotyczące tych transakcji lub zdarzeń,
    b) identyfikacja podmiotów powiązanych dokonujących transakcji,
    c) opis przebiegu transakcji,
    d) informacje, które mają zostać przedstawione w ramach analizy danych porównawczych, w tym informacje o ewentualnych korektach wyniku analizy porównawczej, związanych z różnicami w opisie przebiegu transakcji podatnika oraz podmiotów niezależnych, wraz z określeniem, której strony dotyczy korekta,
  • elementy dokumentacji na poziomie grupowym (tzw. „Master file”):
    a) struktura organizacyjna,
    b) polityka cen transferowych,
    c) opis działalności gospodarczej prowadzonej przez grupę,
    d) opisu posiadanych, tworzonych, rozwijanych i wykorzystywanych w działalności przez grupę wartości niematerialnych,
    e) opisu sytuacji finansowej podmiotów tworzących grupę.

Projekt drugiego z rozporządzeń określa wzór raportowania wg. krajów (tzw. „Country-By-Country Reporting”). W załączniku do powyższego rozporządzenia w formie tabelarycznej, podatnik zobowiązany będzie ujawnić wysokość dochodów i zapłaconego podatku przez jednostki zależne, a także miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz położenia zakładów zagranicznych.
 

Komentarz

Zmiana ustaw oraz projekty rozporządzeń wykonawczych, a także nowy formularz CIT-TP / PIT-TP w sposób istotny wpłyną na zakres obowiązków podatników związanych z przygotowaniem dokumentacji cen transferowych. Zatwierdzone zmiany rozszerzają także rodzaj i zakres informacji o transakcjach zawieranych z podmiotami powiązanymi ujawnianych urzędom skarbowym, co może przełożyć się na sprawniejsze typowanie podmiotów do kontroli podatkowych oraz prowadzenie tych kontroli.

W związku z powyższym, jeszcze przed datą wejścia w życie nowych przepisów (w szczególności dotyczących dokumentacji podatkowej), koniecznym jest przeanalizowanie dotychczas stosowanych warunków w transakcjach z podmiotami powiązanymi, zapewnienie ich zgodności z zasadą arm’s length, przeprowadzenie analiz porównawczych i dokonanie stosownych korekt (w uzasadnionych przypadkach).

Powyższe działania w istotny sposób ograniczą ryzyko kwestionowania warunków ustalonych między polskim podatnikiem a jego podmiotami powiązanymi w przypadku ewentualnej kontroli w przyszłości.

Pozostajemy do dyspozycji, jeżeli chcieliby Państwo omówić wpływ zmian na Państwa działalność. W następnym alercie podatkowym poinformujemy Państwa o zmianach Ordynacji podatkowej dotyczących porozumień cenowych (APA).

Subskrybuj "Alerty podatkowe"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?