Punkty widzenia

Rys historyczny klauzuli obejścia prawa podatkowego

28 stycznia 2016 r.

01.01.2003

Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego pierwszej klauzuli dot. przeciwdziałania unikaniu opodatkowania.
Nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadziła do polskiego porządku prawnego klauzulę ws. unikania opodatkowania. Regulacja składała się z dwóch powiązanych ze sobą przepisów, art. 24a oraz art. 24 b Ordynacji podatkowej.

Art. 24a.§ 1. Organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniają zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.

§ 2. Jeżeli strony, dokonując danej czynności prawnej, ukryły inną czynność prawną, organy podatkowe i organy kontroli skarbowej wywodzą skutki podatkowe z ukrytej czynności prawnej.

Art. 24b. § 1. Organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, rozstrzygając sprawy podatkowe, pominą skutki podatkowe czynności prawnych, jeżeli udowodnią, że z dokonania tych czynności nie można było oczekiwać innych istotnych korzyści niż wynikające z obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, zwiększenia straty, podwyższenia nadpłaty lub zwrotu podatku.

§ 2. Jeżeli strony, dokonując czynności prawnej, o której mowa w § 1, osiągnęły zamierzony rezultat gospodarczy, dla którego odpowiednia jest inna czynność prawna lub czynności prawne, skutki podatkowe wywodzi się z tej innej czynności prawnej lub czynności prawnych.

11.05.2004

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznający art. 24b par. 1 za niezgodny z art. 2 w związku z art. 217 Konstytucji RP (sygn. K 4/03).
Wprawdzie wyrok uznawał tylko jeden z przepisów za niezgodny z konstytucją, niemniej jednak wskutek wyroku stosowanie całej regulacji stało się niemożliwe.

01.09.2005

Uchylenie art. 24 a oraz 24b (w części niezakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny).

01.09.2005

Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego art. 199a Ordynacji podatkowej.

§ 1. Organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.

§ 2. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej.

§ 3. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.

14.06.2006

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. K 53/05) stwierdzający, że art. 199a Ordynacji podatkowej nie stanowi klauzuli przeciwdziałającej obejściu prawa podatkowego.

2013

Powrót do prac nad klauzulą przeciwko obejściu prawa podatkowego.

30.04.2013

Publikacja dokumentu „Założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa”.

17.07.2014

Publikacja projektu zmiany ustawy – Ordynacja podatkowa, zawierającej projekt przepisów dot. Klauzuli przeciwdziałającej unikaniu opodatkowania.

29.04.2015

Wstrzymanie prac nad klauzulą przeciwdziałającą obejściu prawa podatkowego (wyłączenie przepisów dot. klauzuli z projektu zmian Ordynacji podatkowej).

28.12.2015

Powrót do prac nad klauzulą – opublikowanie nowego projektu zmian Ordynacji podatkowej, zawierającego przepisy dot. GAAR (proponowane dodanie art. 119a – 119 zg Ordynacji podatkowej).

Czy ta strona była pomocna?