Punkty widzenia

Klauzula obejścia prawa podatkowego

Analiza elementów

28 stycznia 2016 r.

Sztuczny sposób działania

Sztuczny sposób działania zdefiniowany został jako taki, który nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem ustawy podatkowej.

Przy ocenie sztuczności sposobu działania uwzględniane mają być w szczególności:

  • nieuzasadnione dzielenie operacji, 
  • angażowanie podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia gospodarczego, 
  • elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu wyjściowego, 
  • elementy wzajemnie się znoszące lub kompensujące, 
  • ryzyko gospodarcze przewyższające spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, iż należy uznać, że rozsądnie działający podmiot nie wybrałby tego sposobu działania.

Działanie przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej

Czynność (zespół czynności) będzie uznawana za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, gdy pozostałe cele czynności, wskazane przez podatnika, zostaną uznane za mało istotne. Projektowane przepisy nie wskazują reguł, według których należy oceniać istotność celów innych niż podatkowe.

Korzyść podatkowa ma być rozumiana jako:

  • niepowstanie zobowiązania podatkowego,
  • odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego,
  • obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego,
  • powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku.

Sprzeczność z przedmiotem i celem ustawy podatkowej

Unikaniem opodatkowania będzie czynność (zespół czynności) sprzecznaw danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy podatkowej. Projektowane przepisy nie wskazują, w jaki sposób należy ustalać cel ustaw podatkowych i co należy rozumieć przez sprzeczność z przedmiotem ustawy.

Skutki zastosowania klauzuli

W sytuacji, w której klauzula znajdzie zastosowanie, skutki podatkowe czynności mają być określane na podstawie stanu rzeczy, który mógłby zaistnieć, gdyby dokonano „czynności odpowiedniej” – tj. czynności, której inny podmiot mógłby w danych okolicznościach dokonać, jeżeli działałby rozsądnie i kierował się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem ustawy podatkowej. Jeśli zaś okoliczności sprawy będą wskazywać, że osiągnięcie korzyści podatkowej było jedynym celem dokonania czynności, wówczas skutki podatkowe będą oceniane na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki zaistniałby, gdyby czynności nie dokonano (tzw. annihilation only).

Rada do Spraw Unikania Opodatkowania

Rada do Spraw Unikania Opodatkowania ma wydawać pisemne, niewiążące opinie co do zasadności zastosowania w sprawie przedmiotowej klauzuli. O wydanie opinii przez Radę będzie mógł zawnioskować Minister Finansów w toku postępowania dotyczącego zastosowania klauzuli bądź podatnik – na etapie odwołania od decyzji Ministra Finansów w zakresie zastosowania klauzuli. Obsługę prac Rady zapewniać będzie Minister Finansów.

Interpretacje indywidualne i opinie zabezpieczające

Zgodnie z treścią Projektu nie będą wydawane interpretacje indywidualne w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które stanowią unikanie opodatkowania, a wydana w tym zakresie interpretacja indywidualna nie będzie wywoływać skutków prawnych. Przepisy dotyczące zakresu ochrony wynikającej z interpretacji nie będą stosowane, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej będzie stanowić przedmiot decyzji wydanej w związku z zastosowaniem klauzuli.
Minister Finansów będzie uprawniony do wydawania, na wniosek podmiotu zainteresowanego, opinii zabezpieczającej, dotyczącej czynności planowanej, rozpoczętej lub dokonanej albo zespołu powiązanych czynności (termin na wydanie opinii wyniesie 6 miesięcy, natomiast opłata za wniosek – 20.000 PLN).

Prawo do skorygowania deklaracji

W toku postępowania podatkowego w sprawie zastosowania klauzuli, podatnikowi będzie przysługiwało prawo do skorygowania deklaracji podatkowej – przed wydaniem decyzji pierwszej instancji.

Czy ta strona była pomocna?