Udzielenie kredytu na spłatę sumy gwarancyjnej poza klauzulą przeciw unikaniu opodatkowania

Artykuł

Polski Ład – ułatwienia w zakładaniu i funkcjonowaniu PGK

Biuletyn Zespołu Doradztwa Podatkowego dla Instytucji Finansowych | Komentarz eksperta 17/2021 | 6 sierpnia 2021 r.

W gąszczu nowelizacji w zakresie podatków dochodowych znalazły się długo oczekiwane zmiany, które mogą spowodować, że podatnicy ponownie zaczną rozważać utworzenie Podatkowej Grupy Kapitałowej. Taką zmianą jest m.in. zniesienie warunku rentowości. Nie jest to oczywiście jedyna zmiana w tej ważnej instytucji zaś sama nowelizacja jest elementem szerszego projektu związanego z wprowadzeniem do polskich regulacji podatkowych długo oczekiwanych przez podatników grup VAT czy fakultatywnego opodatkowania VAT niektórych usług finansowych.

Wśród planowanych zmian, które miałyby wejść od 1 stycznia 2022 r. związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem Podatkowych Grup Kapitałowych należy wskazać na:

  1. Obniżenie wysokości przeciętnego kapitału zakładowego spółek z 500 tys. PLN do 250 tys. PLN;
  2. Usunięcie warunku niedopuszczalności wzajemnych powiązań występujących wśród spółek zależnych tworzących PGK;
  3. Zmianę formy zawarcia umowy o PGK tj. nie będzie już wymagana umowa w formie aktu notarialnego a wystarczy jedynie forma pisemna;
  4. Dopuszczalność niektórych zmian w zakresie składu podmiotowego utworzonego już PGK poprzez dokonywanie połączeń, zawiązania nowej spółki, przekształceń oraz podziałów spółek tworzących PGK;
  5. Zniesienie warunku rentowości – obecne regulacje CIT zakładają, iż PGK obligatoryjnie musi za każdy rok podatkowy osiągnąć udział dochodów w przychodach - w wysokości co najmniej 2%;
  6. Wprowadzenie możliwości obniżenia dochodu ze źródła przychodów PGK o stratę z tego źródła przychodów poniesioną w okresie przed utworzeniem grupy przez spółkę tworzącą tę grupę. Możliwość ta została obwarowana dodatkowymi warunkami;
  7. Zmiana zasad zgłaszania przedłużenia okresu funkcjonowania PGK.

Co ciekawe, wydaje się, że przedmiotowe propozycje zmian mogłyby nigdy nie pojawić się w projekcie nowelizacji gdyby nie przywołane już grupy VAT. Polski ustawodawca odmiennie niż ma to miejsce w innych europejskich jurysdykcjach planował połączyć istnienie grup VAT z koniecznością działania przez podatnika jako PGK. Jak pamiętamy, nie spotkało się to z aprobatą unijnego komitetu VAT, taki warunek nie został też expressis verbis wyrażony w projekcie planowanych nowelizacji. Lektura projektu pozwala jednak na wysunięcie wniosku, że chęć swoistego powiązania tych dwóch instytucji mogła skłonić polskiego ustawodawcę do zmiany warunków prowadzenia PGK.

W obecnym stanie prawnym działanie jako PGK nie jest zbyt popularne wśród podatników z uwagi na ryzyko utraty statusu PGK nawet przez okresowy spadek zyskowności (na co naturalnie podatnicy nie mają zbytniego wpływu). Utrata statusu PGK wiąże się z istotnymi konsekwencjami m.in. natury rozliczeniowej. W konsekwencji bez zmian w tym zakresie popularność grup VAT mogłaby podzielić los PGK.

Korzyści z utworzenia podatkowej grupy kapitałowej w ustawie CIT

Główną korzyścią wynikającą z działania jako PGK jest możliwość konsolidacji rozliczeń podatkowych spółek wchodzących w skład PGK. Takie uprawnienie umożliwia natychmiastowe wykorzystanie strat podatkowych spółek przez grupę jako całość. W kontekście proponowanej zmiany umożliwiającej wykorzystanie strat podatkowych spółek sprzed utworzenia PGK należy zwrócić uwagę, iż w tym przypadku mają mieć zastosowanie przepisy częściowo analogiczne do przepisów ogólnych o wykorzystaniu straty i w takim wypadku np. kwota obniżenia nie może przekroczyć 50% wysokości straty oraz kwoty dochodu ze źródła przychodów osiągniętego przez spółkę zależną w roku podatkowym, za który dokonuje się tego obniżenia. Jako, że dla celów podatkowych przyjmuje się fikcję, że PGK jest podatnikiem w miejsce poszczególnych spółek wchodzących w jej skład, można też mówić w tym kontekście o pewnym odciążeniu administracyjnym (głównie w kontekście ilości składanych deklaracji), natomiast w rzeczywistości taki proces konsolidacji musi być jeszcze bardziej przejrzysty i weryfikowalny by uniknąć pomyłek.

Nie należy zapominać, iż w przypadku spółek wchodzących w skład danej PGK zastosowanie znajdzie wyłączenie dotyczące ograniczenia w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów kosztów poniesionych na nabycie kwalifikowanych usług i praw, o których mowa w art. 15e ustawy CIT od spółek wchodzących w skład danej PGK. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z ustawą każda spółka wchodząca w skład PGK dysponuje indywidualnie limitem 3 000 000 PLN w zakresie omawianej regulacji. Do PGK mają zastosowanie również korzystne przepisy dotyczące limitowania kosztów uzyskania przychodów finansowania dłużnego.

Wreszcie PGK daje pewne możliwości w kontekście cen transferowych jak np. brak konieczności sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych pomiędzy podmiotami wchodzącymi w skład PGK.

Jeśli projektowane zmiany wejdą w życie być może PGK zyskają niejako nowe życie. Podatnicy powinni się bacznie przyglądać niniejszym projektom, gdyż utworzenie PGK jest bez wątpienia w swojej idei bardzo korzystnym rozwiązaniem w przypadku jednostek, które są powiązane kapitałowo.

Czy ta strona była pomocna?