Ulga na działalność B+R

Analizy

Ulga na działalność B+R

Najnowsza praktyka dot. kosztów kwalifikowanych

Strefa Ulg i Dotacji (11/2024) | 5 czerwca 2024 r.

Interpretacja dotycząca sposobu ujmowania kosztów osobowych oraz plany rozszerzenia katalogu kosztów kwalifikowanych.

 

 

Ulga badawczo-rozwojowa („Ulga B+R”) wprowadzona została do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych („ustawa o CIT”) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”) 1 stycznia 2016 r., a więc ponad 8 lat temu.

Zapisz się: "Strefa Ulg i Dotacji"

Subskrybuj i otrzymuj na maila powiadomienia o nowych wydaniach newslettera.

Zapisz się

Co to jest ulga B+R?
W wielkim skrócie, Ulga B+R polega na możliwości odliczenia od podstawy opodatkowania tzw. kosztów kwalifikowanych, czyli określonych kategorii wydatków związanych z prowadzeniem prac badawczo-rozwojowych.

Od czasu wprowadzenia do polskiego systemu podatkowego Ulgi B+R zarówno treść przepisów w jej zakresie, jak i ich interpretacja przez organy podatkowe, ulegała licznym modyfikacjom.

W tym zakresie szczególnie znamienne w ostatnim czasie są:

  • ogólna interpretacja Ministerstwa Finansów z 13 lutego 2024 r. w sprawie możliwości zaliczenia do kosztów kwalifikowanych Ulgi B+R poniesionych przez podatnika w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz sfinansowanych przez płatnika składek z tytułu tych należności określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika (sygn. DD8.8203.1.2021, Dz. Urz. MF z 21 lutego 2024 r. poz. 16),
  • opublikowany 5 kwietnia 2024 r. przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii („MRiT”) projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego.

Interpretacja ogólna nr DD8.8203.1.2021 Ministra Finansów z 13 lutego 2024 r.

Minister Finansów w interpretacji ogólnej nr DD8.8203.1.2021 z 13 lutego 2024 r., mając na uwadze rozbieżności interpretacyjne w praktyce organów podatkowych oraz orzecznictwie, potwierdził prawidłowość stanowiska prezentowanego dotychczas przez sądy administracyjne – do kosztów Ulgi B+R należy zakwalifikować również obowiązkowe, ponoszone przez pracodawcę koszty związane z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika w takiej części, w jakiej pracownik ten wykonywał działalność badawczo-rozwojową w ramach swoich obowiązków służbowych.

Zgodnie z art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT / art. 26e ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT, za koszty kwalifikowane uznaje się poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT (tj. umowa o pracę) oraz sfinansowane składki na ubezpieczenia społeczne w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu.

W ocenie Ministerstwa, wskazane powyżej przepisy nie wykluczają uznania za koszty kwalifikowane kosztów ponoszonych przez pracodawcę w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika z powodu urlopu lub choroby. Nie ulega wątpliwości, że do katalogu przychodów pracownika wskazanych w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT należą także przychody pracownika związane z usprawiedliwioną nieobecnością.

W konsekwencji, zgodnie z wyrażonym w interpretacji ogólnej stanowiskiem Ministra Finansów, jako koszty kwalifikowane powinny być również uznane składniki wynagrodzenia pracownika związane z usprawiedliwioną nieobecnością, tj. wynagrodzenia chorobowe i urlopowe. To z kolei pociąga za sobą konieczność, aby w ogólnym czasie pracy w danym miesiącu uwzględniać zaewidencjonowane godziny usprawiedliwionej nieobecności. Jednocześnie oczywistym pozostaje, że godziny nieobecności stanowią godziny nieuznawane jako poświęcone na realizację działalności badawczo-rozwojowej.

Przykładowo, jeżeli pracodawca ponosi pełny koszt wynagrodzenia pracownika za dany miesiąc obejmujący 20 dni roboczych, a pracownik ten przepracował 5 dni w danym miesiącu na pracach badawczo-rozwojowych, podczas gdy 15 dni był na urlopie, to proporcja, jaką należy zastosować dla obliczenia kosztów kwalifikowanych z pensji tej osoby w tym miesiącu to 1/4.

Wspomnianą interpretację ogólną należy ocenić pozytywnie, gdyż w zasadzie powinna zakończyć rozbieżności interpretacyjne odnośnie do:

  • techniki ustalania współczynnika wyrażającego poziom zaangażowania danego pracownika w realizację działalności badawczo-rozwojowej w danym miesiącu, oraz
  • elementów listy płac (składniki wynagrodzenia, składki finansowane przez pracodawcę), które należy brać pod uwagę przy kalkulacji Ulgi B+R

– co z kolei istotnie determinuje poziom odliczenia w zakresie kosztów kwalifikowanych związanych z zatrudnieniem pracowników do realizacji działalności badawczo-rozwojowej.


Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego.

Koszty kwalifikowane w ramach Ulgi B+R mogą stanowić nie tylko koszty osobowe. Należy zwrócić uwagę na opublikowany przez MRiT 5 kwietnia 2024 r. projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego. W nowelizacji tej zostały zaproponowane m.in. korzystne z perspektywy podatników zmiany w Uldze B+R.

1. Wyeliminowanie wymogu korzystania z usług jednostek naukowych przez podatników nieposiadających formalnego statusu centrum badawczo-rozwojowego w zakresie nabywanych na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych

Proponowana zmiana umożliwiłaby rozliczenie w ramach Ulgi B+R kosztów usług, ekspertyz, opinii, usług doradczych oraz usług równorzędnych nabywanych od dowolnego podmiotu gospodarczego świadczącego tego typu usługi bez konieczności uzyskania przez ten podmiot jakiegokolwiek szczególnego statusu, np. prywatne laboratoria. Obecnie tego typu wydatki mogą stanowić koszty kwalifikowane w ramach Ulgi B+R jedynie, gdy są ponoszone na rzecz określonych jednostek tworzących system szkolnictwa i nauki na gruncie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Przepis ten odnosi się do nabywania usług, a więc wydatków ponoszonych w formule B2B. Stąd też wydaje się, że przepis ten niejako „uwolni” istotną pulę kosztów, które są w istocie ponoszone przez podatników w ramach działalności badawczo-rozwojowej, a które nie mogą – przy obecnych regulacjach ustaw dot. podatków dochodowych – zostać odliczone w Uldze B+R. W szczególności dotyczy to usług doradczych czy równorzędnych, które z zasady nie mają jednorodnego charakteru i często występują przy relacjach B2B samodzielnie lub obok innej zasadniczej usługi podwykonawcy, będącej alternatywą dla zatrudnienia pracowników własnych (np. w branży IT).

Można sobie zatem wyobrazić, że po postulowanej przez MRiT zmianie przepisów, podmioty gospodarcze dokonają rewizji umów i relacji B2B z podwykonawcami, celem dostosowania zakresu usług tak, aby koszt danej usługi mógł bez wątpienia stanowić koszt kwalifikowany na gruncie Ulgi B+R w myśl omawianej normy. Ostatecznie należy zadać w tym kontekście pytanie: jaka będzie praktyka organów podatkowych w zakresie tego nowego przepisu? Czy organy podatkowe przyjmą literalną wykładnię pozwalającą na dość szerokie zastosowanie nowego przepisu, czy może będą podejmować próby zawężania jego stosowania. Na to pytanie odpowiedź w chwili obecnej nie jest możliwa, niemniej szerokiej dyskusji w tym zakresie można się w przyszłości spodziewać czy to na etapie procesu legislacyjnego, czy też niedługo po wejście w życie przepisów ustawy nowelizującej w brzmieniu postulowanym w omawianym projekcie.

2. Rozszerzenie katalogu kosztów kwalifikowanych możliwych do odliczenia w ramach Ulgi B+R

Zgodnie z propozycją MRiT kosztami kwalifikowanymi w ramach Ulgi B+R będą mogły być również koszty:

  • przeglądów, konserwacji oraz kalibracji aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej,
  • specjalistycznego transportu towarów wykorzystywanych wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej,

– jeżeli korzystanie to nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym.

Mając na uwadze powyższe, proponowane przez MRiT zmiany należy ocenić pozytywnie, szczególnie że są korzystne dla podatników i mogą zwiększyć efektywność rozliczanej Ulgi B+R w przyszłości.

Patrząc z perspektywy całości zaprezentowanej w artykule praktyki Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii można dostrzec, że zmierza ona w kierunku ułatwienia podatnikom rozliczania Ulgi B+R, a tym samym jej uatrakcyjnienia – fakt ten powinien napawać optymizmem, szczególnie w dobie licznych modyfikacji w prawie podatkowym, nie zawsze na korzyść podatników.

Czy ta strona była pomocna?