Przedawnienie roszczeń z tytułu wykonywania przez JST zadań zleconych – co samorządy powinny wiedzieć?

Artykuł

Przedawnienie roszczeń z tytułu wykonywania przez JST zadań zleconych – co samorządy powinny wiedzieć?

Z końcem roku kalendarzowego przedawni się roszczenie za lata 2014-2017

Newsletter „Strefa samorządu – podatki i prawo w JST” (14/2024) | 20 czerwca 2024 r.

JST borykające się z niedoborem funduszy na zadania zlecone, mają możliwość wystąpienia z roszczeniem o brakujące środki. Zmiany przepisów ograniczą możliwość wystąpienia o środki za ostatnie 10 lat, co zmusza samorządy do szybkiego działania w celu odzyskania brakujących kwot.

Czy JST mogą liczyć na dodatkowe środki z tytułu realizacji zadań zleconych?

Środki przekazywane przez wojewodów na wykonywanie przez samorządy zadań zleconych z zakresu administracji rządowej takich jak przykładowo realizacja zadań stanu cywilnego, wydawanie dowodów osobistych, ewidencja działalności gospodarczej, czy wydawanie zezwoleń często okazują się nieadekwatne w stosunku do ponoszonych kosztów.

Przekazywane kwoty, które powinny w pełni pokrywać te koszty, okazują się bowiem niewystarczające. W takich sytuacjach JST mają prawo dochodzić brakujących środków przed sądami powszechnymi. Postępowanie toczy się w trybie cywilnym, a ewentualne roszczenie może zostać powiększone o odsetki. Skutecznie zakończone postępowanie może znacząco wpłynąć na ich budżety i zdolność do realizacji powierzonych zadań.

Niemniej jednak, aby skutecznie ubiegać się o należne środki, JST powinny należycie udokumentować, że otrzymane dotacje były niewystarczające a ich wysokość nie została wyliczona należycie lub, że została przekazana w sposób uniemożliwiający rzetelne i terminowe wykonanie tychże zadań.

 

Uwaga na przedawnienie roszczeń!

Co do zasady możliwość dochodzenia należnych roszczeń obejmuje termin 10-letni, co oznacza, że występując o te środki dzisiaj, postępowaniem można objąć lata do 2014 r. włącznie.

Co istotne natomiast, w 2018 roku weszły w życie istotne zmiany w kodeksie cywilnym dotyczące terminów przedawnienia. Nowelizacja dokonała znaczących zmian w zakresie terminów przedawnienia roszczeń. Modyfikacja dotyczyła przede wszystkim skrócenia generalnego terminu przedawnienia uregulowanego w art. 118 Kodeksu cywilnego z 10 do 6 lat.

Zmianie uległ również sposób obliczania końcowego terminu przedawnienia. Po nowelizacji, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym roszczenie się przedawnia.

 

Jakie to ma znaczenie dla samorządów?

Nowe przepisy dotyczące terminów przedawnienia mają również zastosowanie do roszczeń związanych z kosztami wykonywania zadań zleconych.

Data wymagalności tych roszczeń przypada na koniec roku kalendarzowego, na który dotacja została przyznana (np. roszczenie za rok 2014 staje się wymagalne 1 stycznia 2015 roku). Roszczenia, które stały się wymagalne w latach 2015-2018, przedawniają się 31 grudnia 2024 roku. Dzieje się tak z uwagi na 6-letni termin przedawnienia, który dla roszczeń powstałych w tym okresie rozpoczyna bieg od wejścia w życie nowych przepisów tj. 9 lipca 2018 r., a upływa wraz z końcem 2024 r.

W konsekwencji, JST powinny mieć na uwadze, że z końcem 2024 r. przedawnią się wszystkie roszczenia z tytułu wykonywania zadań zleconych w latach 2014-2017.

Innymi słowy mówiąc, do końca obecnego roku kalendarzowego można wystąpić z roszczeniem obejmującym okres 10-letni. Natomiast od kolejnego roku roszczenie będzie można złożyć za okres wyłącznie 6 lat. Oznacza to, że z końcem roku przedawniają się od razu 4 lata, a nie jeden rok, jak dotychczas.

Opisane zmiany stawiają samorządy przed wyzwaniem podjęcia szybkiej decyzji dotyczącej odzyskiwania środków z tytułu zadań zleconych realizowanych w ww. okresie. Proces ten jest bowiem czasochłonny, dlatego samorządy powinny niezwłocznie rozważyć, czy decydują się na działanie w tej sprawie.

Zapisz się do Strefy samorządu

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

open in new window Zarejestruj się
Czy ta strona była pomocna?