Q&A: Grupy VAT, Slim VAT 2, faktury ustrukturyzowane oraz inne ważne zmiany w podatku VAT na 2022 rok

Artykuł

Q&A: Grupy VAT, Slim VAT 2, faktury ustrukturyzowane oraz inne ważne zmiany w podatku VAT na 2022 rok

Odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości podatników

W podatku VAT w 2022 r. czeka nas sporo zmian wprowadzonych m.in. Polskim Ładem takich jak: Grupy VAT, SLIM VAT 2, Krajowy System e-Faktur (KSeF) a także obowiązek elektronicznego obiegu dokumentów w ramach Tax Free.

Aby ułatwić Państwu zrozumienie nowych przepisów, przygotowaliśmy odpowiedzi na wybrane, najczęściej pojawiające się wątpliwości, które zgłaszali nam Państwo m.in. podczas webinaru: Grupy VAT oraz inne ważne zmiany w podatku VAT na 2022 rok.

Grupy VAT

Podmioty chcące utworzyć grupę VAT są zobowiązane do zawarcie stosownej umowy z zachowaniem formy pisemnej. Umowa o utworzeniu grupy VAT zawierać powinna następujące elementy:

  1. nazwę grupy VAT z dodatkowym oznaczeniem „grupa VAT” lub „GV”;
  2. dane identyfikacyjne podatników tworzących grupę VAT, w tym dane dotyczące oddziału w przypadku podatnika nieposiadającego siedziby na terytorium kraju, oraz wysokość kapitału zakładowego każdego z tych podatników;
  3. wskazanie przedstawiciela grupy VAT, wyznaczonego spośród jej członków;
  4. dane identyfikacyjne udziałowców (akcjonariuszy) i wysokość ich udziału w kapitale zakładowym podatników tworzących grupę VAT, posiadających ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym tych podatników;
  5. wskazanie okresu, na jaki grupa VAT została utworzona, nie krótszego niż 3 lata.

W przypadku przedłużenia okresu funkcjonowania grupy VAT wymagane jest zawarcie nowej umowy podlegającej zgłoszeniu do właściwego dla grupy VAT naczelnika urzędu skarbowego na 30 dni przed wygaśnięciem poprzedniej umowy. Nowa umowa przedłużająca funkcjonowanie grupy VAT powinna spełniać te same wymogi jak umowa o jej utworzeniu.

Organem właściwym dla grupy VAT jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla przedstawiciela grupy VAT.

Przez przedstawiciela grupy VAT rozumieć należy podmiot reprezentujący grupę VAT w zakresie obowiązków tej grupy. Podmiot ten powinien zostać wyznaczony spośród członków grupy oraz wskazany w umowie utworzenia. Przedstawiciel grupy VAT jest zobowiązany do wypełniania obowiązków spoczywających na grupie VAT, w tym do składania deklaracji.

Grupę VAT może utworzyć wyłącznie podatnicy posiadający siedzibę w Polsce lub podatnicy nieposiadający siedziby na terytorium Polski w zakresie, w jakim prowadzą działalność gospodarczą na terytorium kraju za pośrednictwem oddziału położonego w Polsce. Ponadto, przez cały okres istnienie grupy VAT pomiędzy podmiotami ją tworzącymi występować muszą trzy typy powiązań tj. finansowe, ekonomiczne i organizacyjne.

Przez powiązanie finansowe rozumieć należy posiadanie przez jeden z podmiotów bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub ponad 50% prawa do udziału w zysku, każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy.

Warunek powiązania ekonomicznego można uznać za spełniony, jeśli charakter przedmiotu działalności głównej członków grupy VAT jest taki sam, a także jeśli rodzaje działalności prowadzonej przez jej członków uzupełniają się i są współzależne. Powiązanie ekonomiczne zaistnieje również, jeżeli członek grupy VAT prowadzi działalność, z której w całości lub w dużej mierze korzystają inni członkowie grupy VAT.

Natomiast powiązanie organizacyjne wystąpi o ile członkowie grupy VAT znajdować się będą pod wspólnym kierownictwem lub organizują swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu. Efektywnie oznacza to podejmowaniem decyzji w grupie VAT przez jeden podmiot, który zapewnia strategiczne przywództwo dla całej grupy VAT będącej już w rozumieniu VAT pojedynczym podatnikiem.

Nie. Mimo że grupa VAT traktowana będzie jako jeden podatnik VAT, to każdy z jej członków zobowiązany jest do indywidualnego skalkulowania własnej proporcji. Oznacza to, że grupa VAT ustala odrębnie dla każdego ze swoich podmiotów proporcję i stosuje ją do wydatków wykorzystywanych do działalności mieszanej, które może przyporządkować do poszczególnych członków grupy VAT.

Natomiast, w sytuacji kiedy alokacja bezpośrednia wydatku do odpowiedniego członka grupy nie będzie możliwa, obowiązkowe okaże się ustalenie proporcji dla całej grupy VAT. Proporcja ta powinna zostać wyliczona według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu.

SLIM VAT 2 i Krajowy System e-Faktur (KSeF)

Jeżeli korekta „in minus” spowodowana będzie przyczynami powstałymi już na etapie zawarcia danej transakcji (np. błędnie określona cena, ilość towaru), to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym rozliczona została pierwotna transakcja (korekta wsteczna). W sytuacji gdy korekta „in minus” jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu transakcji (np. udzielenie dodatkowego rabatu), korekta powinna być dokonana „na bieżąco”, w deklaracji podatkowej za miesiąc, w którym zaistniała przyczyna obniżenia podstawy opodatkowania. Taki przypadek będzie miał miejsce, gdy przyczyna korekty powstała później i nie była możliwa do przewidzenia w momencie rozliczenia pierwotnej transakcji. Jeżeli zatem podatnik rozliczający WNT otrzyma od swojego kontrahenta rabat np. w styczniu – korekty podstawy opodatkowania powinien dokonać w deklaracji składanej za styczeń.

Jednocześnie jednak, korekta wsteczna nie dotyczy sytuacji, gdy mechanizm transakcji od początku przewiduje możliwość korekty, ale fakt jej wystąpienia jest uzależniony od spełnienia dodatkowych warunków ustalonych przez strony. W takim przypadku, jeśli korekta była możliwa do przewidzenia w momencie wystawienia faktury pierwotnej, ale uzależniona spełnieniem dodatkowego warunku – należy przyjąć, że korekta następuje w rozliczeniu za okres, w którym ziszczą się dodatkowe warunki (korekta „na bieżąco”).

Ponadto, podatnik dokonując obniżenia podstawy opodatkowania VAT i w rezultacie podatku należnego z tytułu korekty WNT „in minus”, w tym samym okresie rozliczeniowym zobowiązany jest jednocześnie do zmniejszenia kwoty podatku VAT naliczonego.

Tak. W ramach pakietu SLIM VAT 2 została przywrócona neutralność rozliczenia WNT, pozwalająca w tym samym okresie rozliczeniowym wykazać podatek należny oraz podatek naliczony z tytułu WNT.

W przypadku zbyt późno otrzymanej faktury WNT i dokonania rozliczenia WNT trzeba dokonać rozróżnienia dwóch możliwych scenariuszy. Po pierwsze w sytuacji gdy podatnik wcześniej nie wykazał WNT, a robi to dopiero w chwili otrzymania faktury WNT, może w odpowiednim okresie rozliczeniowym wykazać zarówno podatek należny jak i podatek naliczony. Tym samym rozliczenie będzie w 100% neutralne.

Drugi scenariusz będzie mieć miejsce w sytuacji gdy podatnik nie posiadając faktury WNT, wiedząc że WNT miało miejsce wykaże tę transakcję w swoich rozliczeniach VAT (rozliczy zarówno podatek należny jak i podatek naliczony). W przypadku nieotrzymania faktury dokumentującej WNT w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy, podatnik jest zgodnie z przepisami SLIM VAT 2 zobowiązany do pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym ten termin upłynął. Jeśli później do danego podatnika wpłynie faktura dokumentująca WNT będzie miał on możliwość wykazania podatku naliczonego. Będzie mógł to zrobić w rozliczeniu za okres, w którym podatnik uwzględnił kwotę podatku należnego z tytułu tego nabycia. Tym samym zgodnie z przepisami SLIM VAT 2 dojdzie do pewnego paradoksu, gdyż w ramach jednego rozliczenia VAT dwa razy wykazany zostanie wykazany podatek naliczony z tytułu tej samej transakcji WNT.

Pakiet SLIM VAT 2 co do zasady obowiązuje od 1 października 2021 r. Jednak przepisy dotyczące neutralnego rozliczenia WNT zaczęły obowiązywać od następnego dnia po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw, czyli od 7 września 2021 r.

Prosimy również zwrócić uwagę, że przedmiotowa zmiana wynika z konieczności implementacji do polskiego porządku prawnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-895/19 A. Wyrok ten kwestionuje stosowanie tzw. szyku rozstawnego od jego wejścia w życie, czyli od 1 stycznia 2017 r. Tym samym dokonując w chwili obecnej korekt z tytułu nie rozpoznanego wcześniej WNT, można bazując na przedmiotowym wyroku TSUE w tym samym okresie rozliczeniowym rozpoznać podatek należny jak i naliczony.

W sytuacji gdy odbiorca faktury ustrukturyzowanej nie wyrazi zgody na jej otrzymanie przy użyciu KSeF, wystawca zachowa prawo do wystawienia faktury ustrukturyzowanej w systemie, a wystawioną w ten sposób fakturę będzie zobowiązany przekazać odbiorcy w inny uzgodniony z nim sposób, np. e-mailem w postaci elektronicznej lub papierowej. Taka faktura zachowa walor faktury ustrukturyzowanej, ponieważ będzie posiadała jej ustawowe cechy (numer identyfikacji w systemie KSeF).

Faktury ustrukturyzowane będą przechowywane w KSeF przez okres 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione, a więc co do zasady w okresie, w którym większość zobowiązań podatkowych się przedawnia. Do faktur ustrukturyzowanych nie będą miały zatem zastosowania przepisy dotyczące przechowywania i archiwizacji faktur.

W tym okresie administracja podatkowa zapewnia przechowywanie wystawionych za pośrednictwem KSEF faktur. W związku z posiadanym przez administrację podatkową dostępem do faktur ustrukturyzowanych, podatnicy którzy je stosuję nie będą obowiązani do przekazania na żądanie organów skarbowych plików JPK_FA.

Zachęcamy także do zapoznania się z szerszym materiałem: Faktury ustrukturyzowane i Krajowy System e-Faktur (KSeF) - jak w praktyce będzie wyglądał proces fakturowania według nowych zasad? Odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości podatników.

Tax Free – zmiany systemu zwrotu podatku VAT dla podróżnych

Procedura TAX FREE nie zobowiązuje sprzedawców do prowadzenia sprzedaży w ramach TAX FREE we wszystkich punktach sprzedaży. Tym samym, decyzja w zakresie miejsc, w których prowadzona jest sprzedaż w ramach TAX FREE należy do danego sprzedawcy. W celu korzystania z procedury TAX FREE od 2022 r., Sprzedawca podczas rejestracji w obszarze TAX FREE na PUESC wskazuje wybrane miejsca sprzedaży, w których będzie prowadzona sprzedaż w tym systemie. Warto mieć również na uwadze, że od 1 stycznia 2022 r. sprzedaż w ramach TAX FREE będzie wymagała używania kas online. Stąd, od nowego roku, w punkcie sprzedaży, w którym prowadzona będzie sprzedaż w tym systemie powinna być zainstalowana co najmniej jedna kasa online.

Pracownicy sprzedawcy, którzy będą zaangażowani w rozliczenia w ramach TAX FREE, w tym w szczególności wystawianie elektronicznych dokumentów TAX FREE, powinni posiadać konto osobiste w systemie PUESC. Sprzedawca podczas rejestracji w obszarze TAX FREE na PUESC wskazuje pracowników zaangażowanych w TAX FREE przypisując im odpowiednie role w systemie. Co więcej, jednym z elementów elektronicznego dokumentu jest m.in. unikalny identyfikator ID SISC osoby wystawiającej dokument, który uzyskuje się podczas rejestracji na PUESC.

Zobacz także:

Szkolenie on-line: Zmiany w fakturowaniu od stycznia 2022 r. – faktury ustrukturyzowane i Krajowy System e-Faktur

Nowy rodzaj faktur, których stosowanie ma być obligatoryjne już w 2023 r.

Szkolenie on-line: 13 stycznia 2022 r., godz. 10:00 - 14:00

Zarejestruj się >>

 

Czy ta strona była pomocna?