Artykuł

Jak czynniki niefinansowe wpływają na wycenę spółek

Wymiar zarządczy funkcjonowania przedsiębiorstwa

Sustainability Insights (4/2017)

Zachęcamy do lektury cyklu artukułów dotyczących czynników środowiskowych, społecznych i zarządczych, które mają bezpośredni wpływ na sposób funkcjonowania i wyceny spółek. Tym razem przyjrzymy się bliżej wymiarowi zarządczemu funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Jednocześnie przypominamy, że artykuł autorstwa Katarzyny Średzińskiej i Jacka Kuchenbekera „Jak czynniki społeczne, środowiskowe i zarządcze wpływają na wartość spółek”, opublikowany na łamach grudniowego wydania „Akcjonariusza”, stanowi wstęp do zagadnień odpowiedzialnego zarządzania i inwestowania.

Wymiar zarządczy funkcjonowania przedsiębiorstwa

Obszar ESG (z ang. Environmental, Social, Governance) to zestaw trzech grup zagadnień i rozwiązań, które związane są ze środowiskowym, społecznym i zarządczym wymiarem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Niezależnie od tego, czy bliska jest nam idea odpowiedzialnego inwestowania i patrzenia na cele inwestycyjne z perspektywy zasad zrównoważonego rozwoju, czy też chcemy zadbać o bezpieczeństwo inwestowanych przez nas środków finansowych, nie powinniśmy ignorować znaczenia ww. czynników w procesie wyceny firmy i formułowania oceny jej atrakcyjności inwestycyjnej.

W poprzednich publikacjach wskazaliśmy na znaczenie wymiaru środowiskowego i społecznego. Obraz obszaru ESG byłby jednak niepełny, gdybyśmy nie odnieśli się również do sfery ładu organizacyjnego czy po prostu do zarządzania przedsiębiorstwem i dojrzałości rozwiązań wdrożonych w tym zakresie w podmiocie, który miałby się znaleźć w portfelu naszych inwestycji. Świetny produkt, eksperci i korzystne trendy rynkowe mogą nie wystarczyć, jeśli przedsiębiorstwo nie oprze swojej działalności na wartościach, zasadach oraz zestawie rozwiązań organizacyjnych i proceduralnych. Dopiero one, tworząc spójny i sprawnie działający mechanizm, umożliwią firmie odniesienie sukcesu, a nam zyskowną inwestycję. Warto w związku z tym wziąć pod uwagę przynajmniej kilka ważnych uwarunkowań:

  • Zestaw czynników, który należy mieć na względzie prowadząc biznes, nieustannie się poszerza. Ważne jest odpowiednie ich monitorowanie i zarządzanie nimi w takim zakresie, w jakim jest to możliwe z poziomu firmy. W tym kontekście, nie do przecenienia jest rola skutecznie sprawowanego, łączącego liczne kompetencje organu nadzoru, którego zaangażowanie i niezależność zwiększają pewność, że firma i jej zarząd nie zboczą z obranego kursu.
  • Skala ryzyk, które wiążą się z prowadzeniem biznesu jest ogromna. Firmy wchodzą na nowe rynki, wprowadzają nowe produkty, obowiązują je coraz to nowe regulacje. Wszystko to oznacza, że bez właściwej identyfikacji ryzyk, ich wzajemnych powiązań oraz ich wpływu na wyniki przedsiębiorstwa, trudno jest prowadzić działalność gospodarczą (do ryzyk operacyjnych czy finansowych dochodzą ryzyka zgodności, nadużyć, reputacyjne, cyber-zagrożenia).
  • Firma to nie tylko linia produkcyjna, pracownicy wykonujący zestaw powierzonych im zadań i odbierający wypłatę, firma to złożony i różnorodny organizm, który dla sprawnego działania potrzebuje wspólnych wartości i zasad postępowania, a także lidera, którego sposób postępowania będzie utożsamiał zestaw tych wartości
  • Klienci/ konsumenci stają się coraz bardziej świadomi i wymagający. Przy stale rosnącej skali konkurencji, nasze niedociągnięcia szybko wykorzystają oponenci, a niezadowolonego klienta trudno będzie odzyskać, z tym większą więc atencją należy podchodzić do wszelkich skarg i informacji o źle wykonanych usługach czy produktach nieodpowiadających oczekiwaniom klientów lub niezgodnych z ich specyfikacją.

Ekonomiczne czynniki budowania wartości przedsiębiorstwa (wzrost przychodu, efektywność operacyjna, wartość marki, koszt kapitału, zarządzanie ryzykiem) są ściśle powiązane z czynnikami niefinansowymi. Dotyczy to także wymiaru zarządczego funkcjonowania firmy, w tym takich zagadnień, jak: wdrożenie kodeksu postępowania/ etyki, skład i sposób funkcjonowania rady, reputacja, polityki antykorupcyjne, raportowanie/ ujawnienia i transparentność, lojalność/ zaufanie ze strony klientów, podejście do obsługi relacji z klientami.

Wymiar zarządczy jest stałym przedmiotem zainteresowania giełd, na których funkcjonują indeksy spółek odpowiedzialnych, oraz inwestorów uwzględniających zagadnienia z obszaru ESG w ramach analizy atrakcyjności inwestycyjnej danego podmiotu.

Poniżej prezentujemy zestawienie wybranych zagadnień ze sfery zarządczej, które uzupełniają zestaw kryteriów z obszaru ESG, jakie spełnić muszą spółki chcące wejść w skład indeksów odpowiedzialnych notowanych na czterech przykładowych parkietach giełdowych.

Zagadnienia ze sfery zarządczej czy ekonomicznej brane pod uwagę w przypadku dwóch przykładowych indeksów prezentuje poniższa tabela.

Rozwiązania organizacyjne i proceduralne oraz działania podejmowane w ramach zarządczego wymiaru funkcjonowania firm są także poddawane analizie przez inwestorów oddanych idei odpowiedzialnego inwestowania. Zwracają oni uwagę na m.in. poniższe kwestie:

  • Jakim doświadczeniem i kompetencjami dysponują członkowie rady nadzorczej? Czy w skład rady wchodzą członkowie niezależni? Czy wynagrodzenia rady i zarządu są przedmiotem okresowych ujawnień?
  • Czy spółka przyjęła dobrze zaprojektowane i skuteczne podejście do identyfikacji i oceny ryzyka, a także przekładania jej na decyzje biznesowe i sposób funkcjonowania organizacji?
  • Czy spółka wdrożyła kodeks etyki? Czy ujęła w nim wszystkie istotne kwestie? W jaki sposób kodeks został wdrożony? Czy wszyscy pracownicy podpisali zobowiązanie do jego stosowania? Czy ma on zastosowanie również do kontrahentów firmy? Jak funkcjonuje rozwiązanie służące zgłaszaniu i rozpatrywaniu informacji o naruszeniach zasad ujętych w kodeksie?
  • Czy spółka zdefiniowała strategię i zasady zarządzania relacjami z klientami? Czy spółka pozyskuje na bieżąco/ okresowo wiarygodne informacje nt. poziomu zadowolenia klientów i identyfikowanych przez nich problemów/ obszarów wymagających poprawy?
  • Czy spółka wypracowała strategię marki i podejmuje uporządkowane działania zmierzające do budowania/ utrzymania siły marki oraz mierzenia siły marki przynajmniej w rocznych odstępach czasu?
  • Jakie rozwiązania przyjęła spółka celem zarządzania bezpieczeństwem informacji oraz celem ograniczania poziomu ryzyka związanego z cyberprzestępczością?
  • Czy spółka informuje swoich interesariuszy o toczących się postępowaniach, których konsekwencją może być nałożenie kar? Na jakim etapie i w jakiej formie spółka przekazuje takie komunikaty interesariuszom?

Powyższe pytania w dużej mierze ukierunkowują nas na ryzyka związane ze sferą zarządczą funkcjonowania przedsiębiorstwa. Ich trafne zidentyfikowanie i ocena, połączone z odpowiednimi wskaźnikami o charakterze ilościowym i jakościowym, daje szansę na prawidłowe określenie ekspozycji spółki na tę grupę ryzyk i jej uwzględnienie w wycenie przedsiębiorstwa czy też szerzej w procesie podejmowania decyzji o wejściu w daną inwestycję bądź też nie.

Poniżej zestawienie przykładowych ryzyk i wskaźników, które warto mieć na uwadze.

Spojrzenie na biznes, w który chcemy zainwestować, z perspektywy ryzyk związanych z wymiarem zarządczym działalności firmy, czyni analizę obszaru ESG kompleksową. Dopiero kompleksowa ocena będąca rezultatem badania zarówno wymiaru środowiskowego, jak również społecznego i zarządczego, odpowiednio skwantyfikowana i "zaszyta" w metodyce analizy przedsiębiorstwa, jest w stanie w wymiernym stopniu wesprzeć proces podejmowania decyzji inwestycyjnej.

Pomimo ograniczeń i wyzwań, z którymi wiąże się zintegrowanie analizy obszaru ESG z analizą finansową, operacyjną i rynkową sfery działania firmy, podejście to może być źródłem wymiernych korzyści zarówno dla inwestorów, jak i spółek. W szczególności tych spółek, które podchodzą odpowiedzialnie do wszystkich wymiarów prowadzonego przez siebie biznesu, czyniąc z tej postawy sposób na zwiększanie lub utrzymywanie swojej przewagi konkurencyjnej.

Czy ta strona była pomocna?

Powiązane tematy