Artykuł

Jak czynniki niefinansowe wpływają na wycenę spółek

Sustainability Insights (1/2017)

Zachęcamy do lektury cyklu artukułów dotyczących czynników środowiskowych, społecznych i zarządczych, które mają bezpośredni wpływ na sposób funkcjonowania i wyceny spółek.

Odpowiedzialne inwestowanie może przybierać różne formy. Od wykluczenia na etapie tworzenia portfela inwestycji tych przedsiębiorstw, które funkcjonują w określonych branżach (np. firmy zbrojeniowe), aż po uwzględnianie w ramach procesów decyzyjnych nie tylko zagadnień związanych wprost z finansową czy rynkową sferą działalności spółki, ale również tych, które składają się na jej wymiar środowiskowy, społeczny i zarządczy -obszar ESG (z ang. Environmental, Social, Governance).

Zachęcamy do lektury artykułu autorstwa Katarzyny Średzińskiej i Jacka Kuchenbekera „Jak czynniki społeczne, środowiskowe i zarządcze wpływają na wartość spółek”, opublikowanego na łamach grudniowego wydania „Akcjonariusza”, który stanowi wstęp do zagadnień odpowiedzialnego zarządzania i inwestowania.

Środowiskowy wymiar funkcjonowania spółek

Dziś jednym z najbardziej kluczowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstw, przede wszystkim tych, które mają największy wpływ na otoczenie przyrodnicze - czyli produkcyjnych i przemysłowych, jest kwestia środowiska naturalnego. Zwłaszcza w kontekście tego, czy dany podmiot bezpośrednio czy pośrednio oddziałuje na środowisko, w jakim zakresie dotykają go regulacje środowiskowe tworzone na poziomie krajowym i unijnym, jak ważna jest to sfera dla szeroko rozumianej opinii publicznej, a przede wszystkim dla klientów i kontrahentów konkretnej firmy. W coraz większym stopniu biznes musi mieć na uwadze:

  • zmiany klimatyczne i ich konsekwencje dla decyzji o wyborze lokalizacji dla procesów produkcyjnych, postaw i wyborów dokonywanych przez konsumentów w różnych częściach świata,
  • wyczerpywanie się tradycyjnych surowców wykorzystywanych w procesach produkcji, w tym takich, które mają krytyczne znaczenia dla życia społeczeństw, jak choćby zdatna do spożycia woda,
  • postępująca degradacja środowiska naturalnego, jej wpływ na bioróżnorodność i wynikające z tego tytułu negatywne skutki dla możliwości prowadzenia biznesu w dłuższej perspektywie czasowej,
  • związane z powyższymi procesami działania prawodawcze, które bezpośrednio lub pośrednio wpływają na stronę kosztową czy przychodową działalności przedsiębiorstwa.

Wskazuje się, że ekonomiczne czynniki budowania wartości przedsiębiorstwa (wzrost przychodu, efektywność operacyjna, wartość marki, koszt kapitału, zarządzanie ryzykiem) są ściśle powiązane z czynnikami niefinansowymi, w tym dotyczącymi środowiskowej sfery działalności przedsiębiorstw. Nie należy pomijać w toku analizy inwestycyjnej takich zagadnień, jak: efektywność energetyczna, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, ograniczanie wolumenu odpadów, recykling, koszty wynikające z naruszeń przepisów z zakresu ochrony środowiska, przypadki zanieczyszczeń środowiska, ocena i zarządzanie cyklem życia produktu.

Znaczenie powyższych zagadnień dostrzegają giełdy. Tworząc wymagania, które muszą spełniać spółki aplikujące o wejście w skład indeksów odpowiedzialnych, uwzględniają one fakt przyjęcia przez ww. podmioty rozwiązań i podejmowania działań ze sfery zarządzania aspektami środowiskowymi.

Zestawienie przedstawiające wybrane zagadnienia środowiskowe brane pod uwagę na etapie definiowania składu wybranych indeksów ESG

Zagadnienia środowiskowe brane pod uwagę w przypadku dwóch przykładowych indeksów prezentuje poniższa tabela.

Kwestie środowiskowe są również przedmiotem zainteresowania inwestorów, którzy dostrzegają znaczenie obszaru ESG i integrują analizę wymiaru środowiskowego, społecznego i zarządczego w ramach przeprowadzanych analiz inwestycyjnych. Do kwestii poruszanych przez te podmioty w toku przeglądu danego przedsiębiorstwa zaliczyć można przykładowo:

  • Czy spółka monitoruje poziom zużycia energii i surowców, a także czy realizuje program poprawy efektywności energetycznej?
  • Jaka jest skala wykorzystania wody w procesie produkcji?
  • Jaki jest poziom bezpośrednich i pośrednich emisji gazów cieplarnianych? Czy podejmowane są działania skierowane na ograniczenie skali emisji?
  • Czy monitorowany jest poziom zanieczyszczeń wprowadzanych do wody, powietrza, gleby? W jaki sposób monitoring ten jest prowadzony? Jakiego rodzaju środki prewencyjne zapobiegają wystąpieniu przypadków nieplanowanych "wycieków"? Czy spółka poniosła z tego tytułu kary? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy obecnie toczą się postępowania, które mogą skutkować nałożeniem kary przez uprawnione instytucje?
  • Jaki wolumen odpadów wytwarza spółka? Jakie rozwiązania stosuje spółka w zakresie zarządzania odpadami? W jakim zakresie korzysta z wyspecjalizowanych firm zewnętrznych? Czy w procesie produkcji powstają odpady niebezpieczne i jak spółka z nimi postępuje?
  • Czy w procesie produkcji spółka wykorzystuje materiały niebezpieczne? Jak przebiega proces ich utylizacji? Jak firma stara się ograniczać poziom związanych z nimi strat środowiskowych? Czy możliwe jest zastąpienie tych materiałów innymi? Jaki byłby koszt ich zastąpienia?
  • Czy spółka formułuje i egzekwuje od swoich dostawców obowiązek przestrzegania odpowiednich wymogów w zakresie ochrony środowiska? Czy opracowano i upubliczniono kodeks dostawców, który adresuje to zagadnienie? Czy przeprowadzane są audyty sprawdzające? Jaka jest skala niezgodności i jak spółka reaguje na przypadki ich wystąpienia?
  • Czy spółka wpływa na bioróżnorodność? W jaki sposób monitoruje skalę oddziaływania na bioróżnorodność?

Powyższe zagadnienia, będące przedmiotem zainteresowania giełd czy podmiotów przyjmujących odpowiedzialne podejście do podejmowania decyzji inwestycyjnych, prowadzą nas do zestawienia przykładowych, a jednocześnie typowych ryzyk, które starają się adresować zarówno same przedsiębiorstwa, jak i profesjonalni uczestnicy rynku. 

Nawet pobieżna analiza powyższego zestawienia przykładowych ryzyk dotyczących środowiskowej sfery funkcjonowania przedsiębiorstw, a także ilościowych i jakościowych wskaźników, pokazuje, że taki zestaw informacji - odpowiednio skwantyfikowany - może pozwolić nie tylko na dokonanie oceny istotności poszczególnych ryzyk, ale również może zostać wykorzystany do tego, aby adekwatnie przenieść wyniki oceny na całościową wycenę przedsiębiorstwa, którego włączenie do naszego portfela inwestycji rozważamy. 

Oczywiście, aby zabieg ten przyniósł spodziewane efekty, należy mieć na uwadze specyfikę branżową, pozyskać odpowiednie i sprawdzone dane oraz adekwatnie uwzględnić je w procesie oceny (z wykorzystaniem dedykowanego modelu wyceny). Jakkolwiek kwestia pozyskania prawidłowych i materialnych danych zależy w dużej mierze od sposobu zarządzenia komunikacją na linii spółka - potencjalny inwestor, nie możemy zapominać, że w ogromnym stopniu ma tu znaczenie powodzenie procesu budowania kultury transparentności na linii spółki - rynek/profesjonalni uczestnicy rynku.

Czy ta strona była pomocna?

Powiązane tematy