Analizy

Dlaczego mieszkańcy protestują przeciwko nowym inwestycjom?

Sustainability Insights (4/2016)

Protesty mieszkańców, zaskarżenia decyzji administracyjnych, a nawet wielogodzinne blokady dróg krajowych. To dzisiaj chleb powszedni inwestorów i samorządów prowadzących inwestycje energetyczne, komunalne czy kolejowe. Często przyczyną są błahe z perspektywy całego procesu inwestycyjnego zaniedbania w obszarze komunikacji i dialogu społecznego. Mają one jednak poważne skutki dla reputacji inwestora i co ważne powodują nawet wieloletnie opóźnienia w harmonogramie prac oraz straty liczone w milionach złotych.

Brak akceptacji… dla braku komunikacji i dialogu

Patrząc na głośne medialne przypadki sprzeciwu społecznego dla nowych inwestycji, widać, że nie ma tu większego znaczenia jak ważne są one dla miasta, regionu czy kraju. Protesty napotyka budowa linii energetycznych, gazociągów, elektrociepłowni, ale też infrastruktury kolejowej, czy realizacja projektów komunalnych takich jak oczyszczalnie ścieków czy spalarnie śmieci. Praktycznie każda tego typu inicjatywa niesie ryzyko sprzeciwu społecznego. Na ile ono się zmaterializuje, zależy od tego, jak inwestor zaplanuje i przeprowadzi komunikację oraz dialog ze stroną społeczną.

Coraz większa świadomość... i coraz więcej wyzwań

Dzisiaj strona społeczna chce być traktowana partnersko i mieć wpływ na inwestycje, które powstają w jej bezpośrednim sąsiedztwie i będą na nią oddziaływać. Mieszkańcy są szczególnie wrażliwi na dostęp do informacji, możliwość konsultowania oraz partycypację w projektowaniu optymalnych rozwiązań. W przeciwnym razie obawy wynikające z niewiedzy lub braku konsultacji mogą skutkować medialnym sprzeciwem mieszkańców i niechęcią lokalnych władz do lokowania „ryzykownych społecznie” inwestycji na danym terenie. Są to nie tylko ryzyka reputacyjne, ale też realne opóźnienia w pozyskiwaniu pozwoleń sięgające wielu miesięcy, a nawet lat. Dla przykładu inwestorzy OZE szacują, że proces uzyskania pozwoleń administracyjnych i środowiskowych w przypadku silnego sprzeciwu społecznego wydłuża się nawet dwukrotnie!

Potrzebę prowadzenia polityki komunikacyjnej i dialogowej dostrzega już duża grupa inwestorów, która wpisuje takie podejście jako element odpowiedzialności społecznej prowadzonego biznesu. Proaktywna komunikacja jest też coraz częściej inicjowana przez jednostki samorządu terytorialnego. Znacząco rozszerzają one zakres konsultacji społecznych. Dobrą praktyką stają się otwarte spotkania informacyjne czy sesje dialogowe, na których możliwe jest wypracowanie optymalnych i co ważne akceptowalnych dla interesariuszy rozwiązań. Bez wątpienia wpływ na coraz większe znaczenie działań komunikacyjnych i dialogowych mają też wymogi stawiane w tym zakresie inwestorom i wykonawcom przez międzynarodowe instytucje finansujące takie jak m.in. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) czy Europejski Bank Inwestycyjny (EBI).

Komunikacja, dialog, angażowanie

Stałym elementem każdego procesu inwestycyjnego powinny być następujące trzy działania: - informowanie, dialog i angażowanie lokalnych społeczności. Takie podejście oparte na odpowiedzialnej komunikacji z interesariuszami, wypracowywaniu optymalnych rozwiązań w formule dialogu uwzględniającego lokalne uwarunkowania oraz angażujące do współpracy pozwala znacząco zmniejszać ryzyka społeczne i budować akceptację dla nowych inwestycji.

Identyfikacja potencjalnych zagrożeń społecznych już na wczesnym etapie pozwala przekazać wszystkim interesariuszom informacje o nowej inicjatywie, zebrać informacje zwrotne oraz odpowiednio je zaadresować działaniami komunikacyjnymi. Takie podejście jest kluczowe dla zapewnienia pełnego obrazu inwestycji i zagwarantowania późniejszej merytorycznej dyskusji w ramach procesów dialogowych czy konsultacyjnych. To właśnie sesje dialogowe pozwalają angażować kluczowych interesariuszy w proces dyskusji
i wypracowywania akceptowalnych rozwiązań, zapewniając transparentność procesów.

Trzeba pamiętać, że konsultacje społeczne i zapewnienie informacji nt. inwestycji to też istotny element wspierający procedury administracyjne, planistyczne i środowiskowe. Pozwalają one uwzględnić kluczowe dla mieszkańców czy organizacji środowiskowych elementy i tym samym zaangażować ich w proces już na wczesnym etapie, kiedy brak konfliktu pozwala na merytoryczny dialog.

Doskonale wpisuje się to w pożądany model działania inwestora w lokalnych społecznościach. Uwzględnianie zasad dobrego sąsiedztwa w procesie planowania, realizacji oraz podczas eksploatacji nowych projektów pozwala budować zaufanie i dialog ze stroną społeczną, a tym samym zapewnić odpowiedzialną koegzystencję w perspektywie długookresowej.

Jakie powinny być angażujące działania komunikacyjne:

  • Realizowane na wszystkich etapach projektów inwestycyjnych;
  • Odnoszące się do lokalnych uwarunkowań i adresujące główne potrzeby i obawy strony społecznej;
  • Budujące zaufanie i transparentność do prowadzonych procesów oraz podejmowanych decyzji. 
  • Bazujące na sprawdzonych i dostosowanych do potrzeb interesariuszy narzędziach dialogu oraz komunikacji; 
  • Angażujące stronę społeczną w wypracowywanie optymalnych i akceptowalnych rozwiązań;
  • Realizowane w porozumieniu i we współpracy z kluczowymi lokalnymi interesariuszami.

W tym miesiącu zachęcamy do zapoznania się z:

  • Międzynarodową konferencją nt. raportowania niefinansowego pt. „Skuteczne budowanie wartości spółek. Jak maksymalizować korzyści z nadchodzących zmian prawa w zakresie sprawozdawczości niefinansowej” organizowaną przez Deloitte, Bank Światowy, Giełdę Papierów Wartościowych oraz Ministerstwo Finansów (19 września).
    Szczegółowa agenda i zapisy.
  • Studiami „CSR. Strategia odpowiedzialnego biznesu”, które na Akademii Leona Koźmińskiego współprowadzą eksperci Deloitte.
    Więcej informacji i zapisy.
  • Artykułem podsumowującym 10 lat zrównoważonego rozwoju w Europie Środkowej autorstwa Ireny Picholi, który właśnie ukazał się w najnowszym raporcie Deloitte CE Top 500 2016

Subskrybuj "Sustainability Insights"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?