Analizy

Obowiązek raportowania niefinansowego od 1 stycznia 2017 r.

Sustainability Insights (6/2016)

30 grudnia 2016 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości nakładającą obowiązek raportowania niefinansowego przez największe spółki i grupy notowane na giełdzie, banki, fundusze inwestycyjne i inne jednostki zainteresowania publicznego w Polsce. W tym newsletterze prezentujemy najważniejsze jej założenia.

Od 1 stycznia 2017 r. ma wejść w życie znowelizowana ustawa o rachunkowości, która transponuje do polskiego prawa unijną dyrektywę ws. ujawniania danych niefinansowych i informacji dot. różnorodności. Obejmie ona około 300 największych firm w Polsce i ok. 6000 w całej UE.

Skuteczne budowanie wartości spółek

I. Dlaczego wprowadzono nowe przepisy?

Celem nowelizacji jest implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r., która ma zwiększyć znaczenie, spójność i porównywalność informacji niefinansowych ujawnianych przez niektóre duże jednostki i grupy na terenie Unii Europejskiej.

II. Kogo dotyczyć będą nowe przepisy?

Podmiotami objętymi obowiązkiem raportowania niefinansowego będą duże jednostki zainteresowania publicznego posiadające określoną formę prawną (spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub takie spółki jawne lub komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe lub spółki komandytowo-akcyjne bądź spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej) oraz grupy kapitałowe, w których jednostka dominująca jest jednostką zainteresowania publicznego.

1. Czym są jednostki zainteresowania publicznego (JZP)?

JZP to:

  • Jednostki działające na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
  • Jednostki, które zamierzają ubiegać się bądź już się ubiegają o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa powyżej;
  • Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych, zamierzających się ubiegać lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub w alternatywnym systemie obrotu;
  • Krajowe instytucje płatnicze;
  • Instytucje pieniądza elektronicznego.

2. Jak należy rozumieć określenie ‘duże jednostki’?

Do dużych jednostek zaliczają się spółki oraz grupy kapitałowe o średniorocznym zatrudnieniu powyżej 500 osób (w przeliczeniu na pełne etaty) oraz o sumie bilansowej wyższej niż 20 mln euro (ok. 85 mln zł) lub przychodach netto wyższych niż 40 mln euro (ok. 170 mln zł). Kryterium wielkości musi zostać spełnione przez co najmniej 2 lata z rzędu, tj. w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok.

3. Kiedy JZP zobowiązana jest do raportowania za grupę, której jest jednostką dominującą?

Obowiązkiem opublikowania skonsolidowanego oświadczenia objęte są grupy, których łączne dane jednostki dominującej (JZP) oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla, w dwóch kolejnych latach obrotowych przekraczają:

  • po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych (art. 60 ust. 2 i 6): 85 mln zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 170 mln zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy;
  • przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych (art. 60 ust. 2 i 6): 102 mln zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 204 mln zł –w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy;

4. Czy spółki zależne również muszą ujawniać dane niefinansowe w sposób określony w ustawie?

Spółka zależna będzie zwolniona ze sporządzania jednostkowego oświadczenia nt. informacji niefinansowych, jeśli spółka dominująca obejmie ją skonsolidowanym oświadczeniem na temat informacji niefinansowych. Warunek: jednostka dominująca musi mieć siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium EOG.

III. Jak ma wyglądać raportowanie niefinansowe wg nowej regulacji?

1. W jakiej formie mają być publikowane dane niefinansowe?

Organizacja może wybrać jedną z dwóch opcji. Dane niefinansowe:

  • mogą zawierać się w sprawozdaniu z działalności spółki jako wyodrębniona część (oświadczenie na temat informacji niefinansowych)
  • lub mogą zostać przedstawione w oddzielnym sprawozdaniu, np. raporcie społecznym, raporcie CSR, raporcie zintegrowanym, raporcie wpływu.

2. Czy istnieją wytyczne dotyczące sporządzania tego typu oświadczeń lub raportów?

Spółka może ustalić własne zasady raportowania bądź wykorzystać dowolne krajowe, unijne lub międzynarodowe wytyczne/ standardy. Raportująca organizacja ma obowiązek wskazania, z jakich zasad lub standardów/ wytycznych skorzystała, sporządzając oświadczenie lub odrębny raport niefinansowy.

Obecnie ponad 80% raportów niefinansowych w Polsce jest przygotowywanych w oparciu o międzynarodowe standardy i wytyczne, takie jak:

  • Międzynarodowy standard raportowania niefinansowego Global Reporting Initiative (GRI) w wersji GSSB lub G4

Więcej o GRI G4 oraz nowym standardzie GRI GSSB, który zastąpi wersję GRI G4 od 1 lipca 2018 roku, znajdą Państwo w artykule Erica Hespenheide, emerytowanego partnera Deloitte US, globalnego lidera Corporate Responsibility & Sustainability Services Deloitte, od 2013 członka zarządu GRI, członka Grup Roboczych IIRC.

  • Międzynarodowe wytyczne raportowania zintegrowanego International Integrated Reporting Council (IIRC)

Więcej o zintegrowanym podejściu do raportowania danych finansowych i niefinansowych znajdą Państwo w publikacji Deloitte.

  • Inne międzynarodowe wytyczne dotyczące zarządzania zrównoważonym rozwojem i odpowiedzialnym biznesem to: inicjatywa ONZ Global Compact, wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka wdrażające ramy ONZ „Ochrona, poszanowanie i naprawa”, wytyczne Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) dla przedsiębiorstw wielonarodowych, norma Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej ISO 26000. 

3. Co w przypadku, jeżeli spółka publikuje już raporty dot. zagadnień niefinansowych, np. raport CSR czy raport zintegrowany?

Spółki, które już przygotowują raporty społeczne, mogą kontynuować tę formę sprawozdawczości. Należy jednak upewnić się, że zakres informacji zawartych w takim raporcie odpowiada wymogom określonym w nowej ustawie.

4. Jakie dane niefinansowe muszą zostać przedstawione przez organizację?

  • model biznesowy
  • kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności (KPI)
  • potencjalne ryzyka związane z działalnością spółki w odniesieniu do kwestii zrównoważonego rozwoju oraz sposób zarządzania nimi
  • polityki w odniesieniu do zagadnień środowiskowych, społecznych, pracowniczych, praw człowieka, przeciwdziałania korupcji; procedury należytej staranności w ramach tych polityk oraz rezultaty stosowania polityk. W praktyce oznacza to, że firmy będą zobowiązane do raportowania np. czy mają wdrożony kodeks etyki, czy w ramach systemu oceny ryzyk monitorują ryzyko korupcji, czy mają narzędzia w tym zakresie, np. whistleblowing, oraz ile przypadków zgłoszeń tudzież potwierdzonych przypadków korupcji zanotowano. Umiejętny dobór wskaźników niefinansowych podlegających monitoringowi może przynieść organizacji duże korzyści zarządcze. Przykładem może być liczba potwierdzonych przypadków korupcji, poziom fluktuacji, satysfakcja pracowników i klientów, itd.

5. Jakie tematy powinny zostać poruszone w odniesieniu do zagadnień niefinansowych?

  • Kwestie środowiskowe - szczegółowe informacje na temat obecnego i przewidywanego wpływu działalności jednostki na środowisko oraz, w stosownych przypadkach, na zdrowie i bezpieczeństwo, wykorzystywanie energii odnawialnej lub nieodnawialnej, emisję gazów cieplarnianych, zużycie wody i zanieczyszczenie powietrza.
  • Kwestie społeczne i pracownicze - informacje nt. działań podejmowanych w celu zapewnienia równouprawnienia płci, wdrożenia podstawowych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy, warunków pracy, dialogu społecznego, poszanowania prawa pracowników do informacji i do wyrażania opinii, poszanowania praw związków zawodowych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dialogu ze społecznościami lokalnymi lub działań podejmowanych w celu zapewnienia ochrony i rozwoju tych społeczności.
  • Prawa człowieka oraz walka z korupcją i łapownictwem - oświadczenie na temat informacji niefinansowych może zawierać informacje na temat zapobiegania naruszaniu praw człowieka lub na temat stosowanych instrumentów walki z korupcją i łapownictwem.

IV. Jakim wyzwaniom będą musiały sprostać spółki?

  • Zarządzanie różnorodnością

Duże spółki giełdowe o średniorocznym zatrudnieniu powyżej 250 osób będą zobowiązane do raportowania informacji na temat polityki różnorodności (celów, działań rezultatów) oraz różnorodności składu jej organów administrujących, zarządzających i nadzorczych (m.in. wiek, płeć, pochodzenie geograficzne, wykształcenie i doświadczenie zawodowe). Więcej informacji nt. zarządzania różnorodnością mogą Państwo uzyskać w dedykowanym artykule Deloitte

  • Koncentracja na istotnych tematach i danych z zakresu zrównoważonego rozwoju specyficznych dla sektora i ważnych dla otoczenia, np. sposobach zapewnienia odpowiedzialnej sprzedaży w sektorze finansowym czy farmaceutycznym, efektywności energetycznej, wpływie na zmiany klimatyczne i rozwoju alternatywnych źródeł energii w branży elektroenergetycznej.
  • Dobrze zaprojektowany i efektywnie przeprowadzony proces raportowania

V. Jakie polskie i środkowoeuropejskie inicjatywy doceniają odpowiedzialne praktyki firm?

VI. Jakie korzyści firmy zyskują z procesów raportowania niefinansowego?

W Polsce już istnieje grono liderów, którzy tworzą dobre raporty, oparte o międzynarodowe standardy. Rok rocznie raportuje ok. 40 organizacji różnej wielkości. Dotychczas opublikowanych zostało ok. 300 raportów niefinansowych. Liderzy wskazują na następujące korzyści:

  •  wzmocnienie uznania, transparentności i wiarygodności;
  • wzmocnienie strategicznego planowania i wewnętrznych systemów zarządzania;
  • wzmocnienie systemów zarządzania ryzykiem społecznym i środowiskowym;
  • wzmocnienie relacji z kluczowymi z interesariuszami;
  • zwiększenie możliwości uzyskania dofinansowania i wiarygodności w oczach inwestorów.

O korzyściach, jakie odnotowuje Plzensky Prazdroj, zwycięzca regionalnego konkursu na najlepsz raporty niefinansowe i zintegrowane Green Frog Award 2015 r., możecie Państwo się dowiedzieć z filmu.

VII. Jak przygotować się do nowych wymogów regulacyjnych w zakresie sprawozdawczości niefinansowej?

VIII. Jakie sankcje grożą w przypadku braku pełnego zastosowania się do nowych wymogów?

Takie same jak w przypadku sprawozdawczości finansowej.

1. Kto i w jaki sposób będzie sprawdzał, czy spółka zastosowała się do nowych przepisów?

Będzie to zadaniem biegłych rewidentów i firm audytorskich, które będą sprawdzać czy przedstawiono oświadczenie na temat informacji niefinansowych lub odrębne sprawozdanie. Natomiast weryfikacja tych danych przez niezależny podmiot świadczący usługi atestacyjne pozostaje dobrą praktyką rynkową zależną od indywidualnej decyzji organizacji.

2. Co w przypadku, jeśli organizacja nie posiada wymaganych polityk czy działań?

Spółka powinna zastosować się do zasady comply or explain (z ang. stosuj lub wyjaśnij), co oznacza, że jeżeli nie posiada w danym obszarze odpowiedniej polityki, ma obowiązek ujawnienia tego faktu oraz podania przyczyn.

3.Co w przypadku informacji niefinansowych, które spółka uzna za dane wrażliwe?

Tylko w przypadku danych niefinansowych dotyczących oczekiwanych zdarzeń lub spraw w trakcie negocjacji, których ujawnienie mogłoby przynieść szkodę spółce i wpłynąć negatywnie na jej sytuację rynkową, dopuszcza się pominięcie tych danych, z zaznaczeniem takiego pominięcia.

IX. Jak możemy Państwa wesprzeć w procesie raportowania niefinansowego?

Zespół Deloitte Sustainability Consulting CE z przyjemnością pomoże Państwu zaplanować i przeprowadzić proces raportowania niefinansowego lub zewnętrzną weryfikację danych niefinansowych. Więcej nt. naszych usług znajdziecie Państwo w tej broszurze. W przypadku pytań dotyczących nowej regulacji, standardów, procesu lub dobrych praktyk z zakresu raportowania niefinansowego lub zintegrowanego polecamy kontakt z Marią Ibisz, mibisz@deloittece.com, +48 734 451 980. 

Subskrybuj "Sustainability Insights"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?