Analizy

W poszukiwaniu punktu odniesienia. Mierzenie wpływu. 

Sustainability Insights (2/2016)

Czerwiec 2016

“W społeczeństwach, które coraz bardziej zorientowane są na wyniki, szacunki i analizy mają znaczenie. To, co i jak mierzymy, ma wpływ na nasze działania. Jeżeli nasze pomiary są nieprawidłowe, będziemy dążyć do błędnych konkluzji.” (J-P. Fitoussi, A. Sen oraz J. Stiglitz w książce “Mismeasuring Our Lives Now”).

Według zeszłorocznego badania największych firm w Europie Środkowej - Deloitte CE Top500 2015 - przekonanych o tym fakcie jest tylko około 25% organizacji, które mierzą swój wpływ na gospodarkę, społeczeństwo i środowisko. Niestety to ciągle za mało, żeby skutecznie i szybko podejmować decyzje, które przynoszą wartość biznesową oraz społeczną.

Kompleksowość i dynamika zmian w gospodarce wymuszają na firmach, organizacjach biznesowych i administracji stosowanie coraz bardziej zaawansowanych metod planowania opartych o analizy i sprawdzone wskaźniki.

Całościowe analizy wpływu ekonomicznego, społecznego oraz środowiskowego oraz zrozumienie wpływu regulacji na własną działalność, branżę, czy całą gospodarkę są kluczem do świadomego podejmowania decyzji biznesowych i inicjatyw politycznych, a konsekwencji do zrównoważonego wzrostu gospodarczego.

Czym jest wpływ?

Nowa definicja społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) zaproponowana przez Komisję Europejską pokazuje, że podstawowym wymiarem odpowiedzialności każdej organizacji, w tym firmy, jest odpowiedzialność za swój wpływ na otoczenie. Może to być wpływ zarówno pozytywny, jak i negatywny w obszarze gospodarczym, społecznym, czy środowiskowym. Regularny pomiar oddziaływania oraz umiejętne nim zarządzanie pozwala mieć większą kontrolę nad działalnością przedsiębiorstwa, ograniczając negatywne konsekwencje i wzmacniając pozytywne wyniki.

Wpływ to zmiany – często odłożone w czasie - o charakterze bezpośrednim i pośrednim – które zaszły w określonym otoczeniu społecznym, ekonomicznym oraz w środowisku naturalnym na skutek podjęcia konkretnych działań lub wystąpienia danego zjawiska.
Pomiar wpływu pozwala m.in. na uzyskanie pełnego katalogu wartości, jakie kreuje przedsiębiorstwo poprzez:

  • Określenie łańcucha wartości i otoczenia społecznego, w którym funkcjonuje;
  • Wkład w gospodarkę i w finanse publiczne;
  • Wpływ na środowisko naturalne i społeczeństwo/społeczności lokalne.

Mając świadomość, na jakie grupy interesariuszy oraz w jaki sposób wpływa działalność przedsiębiorstwa (bezpośrednia, pośrednia oraz indukowana – patrz rysunek poniżej; przykład startupów), zarządy mogą podejmować decyzje, które rzeczywiście biorą pod uwagę całość wywołanych nimi efektów, nie ograniczając się do podstawowego celu działalności przedsiębiorstwa, jakim jest zysk. Dzięki takiemu podejściu, ich działania mają szansę być bardziej zrozumiałe dla otoczenia.

Źródło: "Diagnoza eksosystemu startupów w Polsce", Deloitte, 2016.

Z makroekonomicznego punktu widzenia tylko firmy kierujące się w swoich decyzjach wynikami całościowych analiz są w stanie kreować długoterminowy oraz zrównoważony wzrost, maksymalizując zysk w długim czasie.

Wartość dodana jako przykładowy wskaźnik wpływu

Wartość dodana to przyrost wartości dóbr w wyniku określonego procesu produkcji lub tworzenia usługi. W uproszczeniu jest to miara istotności sektora/podmiotu w gospodarce i jego wkładu w tworzenie produktu krajowego brutto (PKB). Suma wartości dodanej wytworzonej przez wszystkie przedsiębiorstwa w Polsce jest w przybliżeniu wartością polskiego PKB. Najprostsze przedstawienie wpływu ekonomicznego przedsiębiorstwa na gospodarkę polegałoby więc na wyliczeniu wytworzonej przez nie wartości dodanej. W ten sposób oszacować można kontrybucję przedsiębiorstwa do PKB.

Źródło: Opracowanie własne, Deloitte 2016

Myśl globalnie, działaj lokalnie

Każde przedsiębiorstwo, bez względu na to czy prowadzi działalność na skalę międzynarodową, krajową czy tylko w obrębie danego województwa lub gminy, wywiera wpływ na otoczenie. Jednocześnie regulacje lub inne działania na poziomie globalnym np. Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ, mogą mieć znaczenie dla naszej codziennej działalności operacyjnej.

Metodyka SEEDS - Social Economic and Environmental Development Script - jest pierwszą na rynku metodyką, która pozwala przedsiębiorstwom i organizacjom sprawdzić, w jakim stopniu przyczyniają się do rozwoju gospodarczego i społecznego w kraju i regionie, w którym funkcjonują (postawa tzw. „patriotyzmu gospodarczego”). Tym samym stanowi praktyczne narzędzie planowania współpracy z władzami oraz innymi interesariuszami np. dostawcami w celu tworzenia wspólnej wartości.

Dane wykorzystywane w ramach SEEDS są wynikiem kompleksowego badania (badanie to pozwoliło na opracowanie tzw. Global Social Progress Index oraz przygotowywanego na jesień EU Regional Social Progress Index), któremu został poddany cały kraj oraz regiony Unii Europejskiej, w tym wszystkie polskie województwa, w ramach 53 zmiennych w 3 kluczowych obszarach. Wyniki badania pozwalają precyzyjnie określić obszary, w których Polska w całości i/ lub wybrane województwo osiąga wysoki poziom zaawansowania oraz te, które wymagają poprawy. Identyfikacja kluczowych obszarów z perspektywy przedsiębiorstwa działającego na terenie całego kraju oraz regionu oraz ich zestawienie z najistotniejszymi obszarami z perspektywy wyzwań rozwojowych lub szans daje możliwość wypracowania rozwiązań, które przyczynią się do całościowej maksymalizacji generowanego pozytywnego wpływu na otoczenie.

Podejście to może też wesprzeć firmy w odpowiednim zmapowaniu swojego wkładu w realizację np. założeń „Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju” Wicepremiera Mateusza Morawieckiego, który opiera się o takie właśnie filary jak np. reindustrializacja, rozwój innowacyjnych firm, czy rozwój społeczny i regionalny. Analizując swój wpływ na otoczenie, można łatwiej odnieść się do definicji patriotyzmu gospodarczego określonego przez prof. Andrzeja Koźmińskiego, Prezydenta Akademii Leona Koźmińskiego jako: „Patriotyzm ekonomiczny zakłada, że wszystkie grupy społeczne mniej więcej uczestniczą w bogaceniu się i ż nie tworzą się nadmierne różnice dochodowe. Współczesny patriotyzm gospodarczy musi być osadzony w realiach globalizacji i integracji. Najważniejsze jest jednak to, by (…) obcy kapitał pracował na dobrobyt obywateli państwa, do którego został sprowadzony.

 

Rodzaje wpływu

Źródło: Diagnoza ekosystemów startupów w Polsce, Deloitte 2016

Korzyści z mierzenia wpływu

Zrównoważony rozwój rozumiemy jako połączenie czterech kluczowych pojęć: wpływu, gospodarki, relacji i transformacji. Każda organizacja jest odpowiedzialna za swój wpływ na otoczenie gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Sposób, w jaki zarządza tym wpływem i go komunikuje, może mieć istotne znaczenie dla jej wartości i reputacji” – podkreśla Irena Pichola Partner, Lider zespołu Sustainability Consulting Central Europe Deloitte. Do innych korzyści wynikających z analizy wpływu można zaliczyć m.in.:

  • Tworzenie atrakcyjnego otoczenia dla funkcjonowania firmy/branży
  • Przejrzystość w komunikacji z interesariuszami
  • Legitymizacja działania przedsiębiorstwa/branży
  • Świadome decyzje biznesowe oraz optymalizacja działań
  • Prawidłowa alokacja nakładów oraz sposobu korzystania z zasobów
  • Identyfikowanie nowych możliwości w całym łańcuchu wartości
  • Zarządzanie ryzykami, w tym reputacyjnymi
  • Promowanie idei odpowiedzialnego biznesu oraz zrównoważony wzrost
  • Zaufanie między przedsiębiorstwem i jego otoczeniem 
  • Dialog na rzecz tworzenia wspólnej wartości

Przegląd wybranych typów analiz wpływu – studia przypadków

Grupa Żywiec – „JASNY, PEŁNY I Z PIANKĄ. Raport wpływu Grupy Kapitałowej Żywiec w 2014 roku.”

Raport pozafinansowy Grupy Żywiec przygotowany jest w oparciu o standard GRI G4, zewnętrznie weryfikowany oraz opatrzony znakiem GRI Materiality Disclosure Service. Unikatowym elementem raportu jest cykliczne badanie wpływu firmy (Grupy Kapitałowej) na całą polską gospodarkę na każdym z etapów jej łańcucha wartości – od produktów, z których powstaje piwo, poprzez wpływ na regiony, w których zlokalizowane są browary, aż po rozwój innych dziedzin gospodarki, takich jak handel oraz gastronomia (wyróżnienie w Konkursie Raporty Społeczne 2014 za analizę wpływu). Analizie poddawane są aspekty ekonomiczne (bezpośrednie, pośrednie oraz indukowane), społeczne i środowiskowe, w wymiarze krajowym oraz regionalnym. Grupa Żywiec opublikuje swój najnowszy raport w najbliższych tygodniach.

3M w Polsce – „25 lat 3M w Polsce – Raport Wpływu”

Raport podsumowuje 25 lat działalności 3M w Polsce. 3M rozpoczęło swoją działalność operacyjną w Polsce tuż po transformacji systemowej. Przez ostatnie ćwierćwiecze firma rosła razem z Polską, przyczyniając się do rozwoju gospodarczego i społecznego kraju. Sercem raportu jest analiza wpływu, jaki 3M wywiera na swoje otoczenie. W 2015 roku zmierzony został wpływ ekonomiczny (w wymiarze bezpośrednim, pośrednim i indukowanym) działalności 3M w Polsce. Wyjątkowym elementem opracowania jest analiza wpływu innowacyjnych produktów 3M na jakość życia w takich obszarach jak m.in. zwiększanie bezpieczeństwa na drogach, redukcja zakażeń szpitalnych czy ograniczanie emisji pojazdów.

Deloitte w partnerstwie z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, PKO Bankiem Polskim, T-Mobile; współpraca z Startup HUB Poland oraz AIP/Business Link - „Diagnoza ekosystemu startupów w Polsce”

Raport podsumowuje badania i analizy autorstwa Deloitte, których celem była diagnoza ekosystemu startupów oraz określenie potencjalnego wpływu tych podmiotów na gospodarkę w Polsce. Raport składa się z dwóch części. W pierwszej dokonano oceny dojrzałości względem określonego wzorcowego ekosystemu, w drugiej przeprowadzono estymację wpływu bezpośredniego, pośredniego i indukowanego startupów na polską gospodarkę. Wyniki diagnozy mają pomóc decydentom oraz innym interesariuszom w zdefiniowaniu obszarów wymagających zmian oraz dalszym wzmacnianiu silnych stron polskiego ekosystemu startupów.

Transport i Logistyka Polska – „Dokąd zmierza jednolity rynek europejski? Wpływ ustawy MiLoG na branżę transportu drogowego w Polsce”

Raport jest głosem w debacie publicznej prowadzonej w temacie wprowadzanych wymogów regulacyjnych m.in. w Niemczech dotyczących tzw. płacy minimalnej na branżę transportu drogowego w Polsce oraz próby oceny dalszych jej skutków na rozwój tego sektora oraz szerzej gospodarki. Branża transportu drogowego, zwanego także samochodowym, w Polsce zajmuje szczególne miejsce w gospodarce ze względu m.in. na wielkość udziału w wytwarzanym produkcie krajowym brutto (PKB), liczbę zatrudnionych oraz dominujący udział w europejskim rynku transportowym. Polscy przedsiębiorcy są wiodącymi przewoźnikami w Europie posiadając nowoczesny tabor i skalę funkcjonowania większą od przewoźników z największych gospodarek Europie. Zmiany regulacyjne mogące nieść ze sobą istotne konsekwencje dla rynku, społeczeństwa czy też środowiska powinny być szczegółowo przeanalizowane zarówno z punktu widzenia legalności, a także logiki oraz skutków, jakie niosą.

GAZ-SYSTEM S.A. – „Raport z funkcjonowania i efektywności systemu koordynacji budowy terminalu LNG w Świnoujściu 2010–2016”

Raport przedstawia doświadczenia OGP GAZ-SYSTEM S.A. jako koordynatora realizowanego w Świnoujściu programu inwestycji o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, czyli budowy falochronu i portu oraz terminalu skroplonego gazu ziemnego wraz z gazociągiem Świnoujście-Szczecin. Po przekazaniu do użytkowania terminal wraz z gazociągiem stały się istotnym elementem systemu przesyłowego oraz pozwalają na dywersyfikację dostaw gazu do Polski. Celem analiz i raportu jest pokazanie doświadczeń wynikających z zastosowania unikalnego podejścia do skoordynowania złożonego programu inwestycyjnego np. wpływu na rozwój kompetencji zespołu, czy wpływu otoczenia na realizację inwestycji. Doświadczenia opisane w raporcie mają być wskazówką, w jaki sposób można realizować podobne wielkoskalowe inwestycje.

Subskrybuj "Sustainability Insights"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?

Powiązane tematy