Haberler

TV’lere diziler nefes aldırıyor

Deloitte Türkiye tarafından gerçekleştirilen ‘Türkiye’de Dizi Sektörü’ araştırmasına göre Türkiye’de diziler ve tekrarları gelir açısından kanallar için yüksek öneme sahip. Ülkemizden ihraç edilen dizilerden elde edilen gelir son beş yılda 15 kat artarken, günde yaklaşık 4 saatini televizyon karşısında geçiren izleyiciler en çok romantik dizileri tercih ediyor. Bununla birlikte sektörde çok hızlı bir tüketim de söz konusu; yayına başlayan dizilerin yarıdan fazlası sezon sonunu göremiyor.

27 Ağustos 2014, İstanbul – Türkiye’de profesyonel hizmetler alanında 28’nci yılını dolduran Deloitte Türkiye, “Dünyanın En Renkli Ekranı: Türkiye’de Dizi Sektörü” araştırmasını yayınladı. Araştırma, Türkiye’de dizi sektörü, televizyon izleme alışkanlıkları, yapım şirketlerinin ciroları ve Türk dizilerinin ekonomiye katkısını ele aldı.

Deloitte Türkiye TMT Lideri ve Ortağı Tolga Yaveroğlu konuya ilişkin görüşlerini şu şekilde dile getirdi: “Günlük hayatımızda gittikçe daha fazla yer almaya başlayan dizilerle ilgili bir çalışma yapmamızın başlıca nedeni, sektör paydaşlarının nitelikli veriye olan ihtiyacını dizilerle ilgili oluşturduğumuz veri tabanındaki bilgilerle karşılaştırmak, her sezon yayına giren yeni dizilerin yarıdan fazlasının sezon sonunu göremediği sektörümüzün belli başlı sorunlarını ele almak ve özellikle yurtdışı pazarlarda rekabet gücünün daha da artması için öneriler sunmaktır”

 

Dijital mecralar büyüse de Türkiye’de reklam yatırımının yarısından çoğu hala televizyona gidiyor

Türk izleyicisi 2008 yılında günde ortalama 4,4 saat televizyon izlerken, internetin yaygınlaşması ve artan online video izleme oranı etkisiyle bu rakamın günümüzde ortalama 3,9 saate düştüğü görülüyor.  Düşüşe rağmen Türkiye, günlük ortalama televizyon izleme süresi bazında 3,5 saatlik OECD ortalamasının üstünde yer alıyor. Dijital reklam yatırımlarında 2009’dan bu yana yaşanan yıllık ortalama %30’luk büyümeye karşın Türkiye’de televizyon, medya yatırımlarında %58’lik bir payla hala açık ara en çok tercih edilen mecraların başında geliyor.  Bu oran Avrupa’da %25, dünya genelinde ise %40 düzeyinde bulunuyor.

Türkler en çok romantizm dizilerini seviyor

2013-2014 döneminde prime timeda yayınlanan programların süre olarak dağılımına bakıldığında % 62,5’luk ortalama ile diziler ve bunların tekrar bölümleri birinci sırada yer alıyor. Buna ek olarak izleyiciler, farklı dizi temaları arasında en çok romantizm öğeleri barındıran dizileri beğeniyor.  Dizilerden sonraki kendisine prime timeda en fazla yer bulan program türünün ise %1 7’lik bir pay ile yarışma ve eğlence programları olduğu görülüyor.

Uzun dizilerin sebebi finansal nedenler

Rapora göre reklam süreleri de dâhil olmak üzere Türkiye’deki dizilerin % 60’ının uzunluğu, 120 ile 180 dakika arasında değişirken, 60 dakikanın altında süren diziler diğer birçok ülkenin aksine Türkiye’de neredeyse yok denecek kadar az. Gelişmiş ülkelere göre daha uzun olan dizi sürelerinin Türkiye’de önümüzdeki dönemde kısalmayacak olması da, araştırmada öne çıkan sonuçlardan bir diğeri olarak karşımıza çıkıyor. Bunun en önemli sebebi ise reklam sürelerine kısıtlama getirilmesi ile oluşan finansal nedenler... Ayrıca dizi tekrarları ve özetleri, yayıncı kuruluşlar için önemli bir ek gelir kaynağı olmaya devam edecek. Öyle ki dizi tekrarları ve özetler yayınlanan toplam dizi süresinin yaklaşık % 60’ını oluştururken, yeni bölümler sadece % 40’ını oluşturuyor. Bilinirliği yüksek dizilerin tekrarları ya da özetleri de izleyiciler tarafından rağbet görüyor;  son sezonda gün bazında yapılan analizde ilk beşte yer alan programların yaklaşık % 14’ü sadece dizi tekrar ve özetlerinden oluşmakta. Prime time in yaklaşık 17’si de yine dizi özet ve tekrarlarından oluşuyor.

Deloitte Danışmanlık Müdürlerinden Özen Demircan ise konuya ilişkin olarak “Her sezon yayına giren 60-70 civarındaki dizinin yarısından fazlası, yoğun rekabet nedeniyle sezon sonunu göremiyor. Son dört yayın dönemi incelendiğinde, yayına başladığı sezon iptal edilen dizilerin %22’sinin henüz ilk 6 bölüm içinde, %29’unun ise 7. ve 12. bölümler arasında iptal edildiğine şahit olduk. Artan rekabetle birlikte ilk bölümlerde dizilerin yayından kaldırılma oranı da son yıllarda hızla artıyor. İzleyiciler kurguda ya da oyuncu kalitesinde belli bir seviyeyi tutturamayan yapımlara alternatiflerin bolluğu nedeniyle ilgi göstermiyor; yayıncı kuruluşlar da genelde prime timeda yayınlandığı için kanalın genel performansını olumsuz etkileyebilecek reyting performansı düşük bu yapımlara karşı sabırlı olamıyorlar” dedi.

En uzun süre yayında kalan dizi: ‘Arka Sokaklar’

Araştırmaya göre, 2013-2014 yayın sezonu sonu itibariyle yayında olan diziler arasında bölüm sayısı dikkate alındığında en uzun haftalık dizilerin başında 336 bölümle Arka Sokaklar dizisi geliyor. Onu, Kurtlar Vadisi Pusu (229 bölüm) ve Çocuklar Duymasın (156 bölüm) dizileri takip ediyor.

Dizilere bölüm başına ödenen meblağ, dizinin türü, rekabet durumu, senaryo gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterse de dizilerin yapım maliyetleri 200 bin ile 700 bin dolar arasında değişiyor. Bu tutarın içerisinde en büyük maliyet kalemini oyunculara ödenen ücretler oluşturuyor; ünlü oyuncuların oynadığı büyük yapımlarda oyuncu maliyetlerinin payı %45’e kadar ulaşabiliyor.

Dizi ihracatı gelirleri 2008 - 2013 yılları arasında 15 kat arttı

Araştırmaya göre Türk dizileri, yakın geçmişte Ortadoğu ve Arap ülkelerine bölüm başına ortalama 500 dolar civarında satılırken, kalite ve bilinirlikteki artış ile bu fiyat bölüm başına 200 bin dolar seviyelerine kadar çıkıyor. Balkan ülkeleri ve Arap dünyası ile sahip olduğumuz bağlar (kültür, tarih vb) ile fiziksel yakınlığın da etkisiyle dizi ihracatı gelirlerinin 2008’deki toplam 10 milyon dolarlık seviyesinden, 2013’de 150 milyon dolarlık seviyeye ulaşarak 15 kat arttığı tahmin ediliyor. Dizi ihracatı Türkiye’ye olan ilgiyi de artırıyor, örneğin dizilerin yayınlandığı ülkelerde yapılan araştırmada; 2011 ile 2012 ve 2013 yılları karşılaştırıldığında uçuş arama motorlarında Türkiye’yi arayan kişi sayısı iki katına çıktığı belirtiliyor. Türk yapımcılarının son dönemdeki kurgu, çekim kalitesi ve oyunculuk alanlarındaki gelişen performans grafiğini devam ettirmeleri halinde, Türk dizilerine olan ilginin artarak devam edeceği öngörülüyor. 

Hızla büyüyen yapım sektöründe kurumsallaşma ihtiyacı daha da artmaktadır

 

Dizi sektörüne yönelik spesifik devlet teşviklerinin olmaması, sektördeki yoğun rekabet, geleneksel televizyon kanalları dışındaki internet, ağları gibi potansiyel satış kanallarının henüz emekleme aşamasında olması sektör oyuncularını yapımcı kuruluşların sürdürülebilir bir yapıda faaliyet göstermelerinin önündeki en büyük engellerden birisidir. Yapımcılar şu aşamada televizyonlardan bölüm başına alınan ücretler ve başarılı diziler için yurt dışındaki kanallara yapılan satışlardan elde edilen gelirlerle operasyonlarını devam ettiriyorlar. Burada da çok ciddi bir rekabet bulunuyor; gelir gider dengesini ve nakit akışını iyi yönetemeyen, doğru projeleri seçip başarılı bir şekilde hayata geçiremeyen, kurumsallaşma konusunda kendini geliştiremeyen yapım şirketleri, başarısızlık oranının bu denli yüksek olduğu bir piyasada riskleri daha iyi yönetme ihtiyacı ile karşı karşıya olacaklar.

 

İletişim:
Deniz Saydam
Deloitte Türkiye
Tel: +90 (212) 366 60 00
dsaydam@deloitte.com

Deloitte hakkında
Deloitte; İngiltere mevzuatına göre kurulmuş olan Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”) şirketini, üye firma ağındaki şirketlerden ve ilişkili tüzel kişiliklerden bir veya birden fazlasını ifade etmektedir. DTTL ve her bir üye firma ayrı ve bağımsız birer tüzel kişiliklerdir. DTTL (“Deloitte Global” olarak da anılmaktadır) müşterilere hizmet sunmamaktadır. DTTL ve üye firmalarının yasal yapısının detaylı açıklaması www.deloitte.com/about adresinde yer almaktadır.

Deloitte, denetim, vergi, danışmanlık ve kurumsal finansman alanlarında, birçok farklı endüstride faaliyet gösteren özel ve kamu sektörü müşterilerine hizmet sunmaktadır. Dünya çapında farklı bölgelerde 150’den fazla ülkede yer alan global üye firma ağı ile Deloitte, müşterilerinin iş dünyasında karşılaştıkları zorlukları aşmalarına destek olmak ve başarılarına katkıda bulunmak amacıyla dünya standartlarında yüksek kaliteli hizmetler sunmaktadır. Deloitte, 200.000’i aşan uzman kadrosu ile kendini mükemmelliğin standardı olmaya adamıştır.

Faydalı buldunuz mu?