Pierwsze wyroki NSA wydane po orzeczeniu TSUE

Analizy

Stanowisko NSA w sprawie odliczenia VAT od wydatków ogólnych sprzed 2016 r.

Pierwsze wyroki NSA wydane po orzeczeniu TSUE

Biuletyn „VAT w samorządzie” (10/2019) | 3 lipca 2019 r.

W dniu 2 lipca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny ogłosił pierwszy wyrok (sygn. I FSK 119/17) dotyczący zakresu prawa do odliczenia VAT od wydatków ogólnych sprzed 1 stycznia 2016 r. związanych jednocześnie z działalnością opodatkowaną VAT i niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, który uwzględniał już orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-566/17. Po ogłoszeniu rozstrzygnięto jeszcze dwie sprawy dotyczące tego samego zagadnienia (sygn. I FSK 435/17 oraz I FSK 111/17). Identyczna sprawa została także rozstrzygnięta w dniu 3 lipca 2019 r. (sygn. I FSK 73/17).

Przedstawione w ramach uzasadnienia ustnego tezy wszystkich ww. orzeczeń były identyczne, co pozwala przypuszczać, że takie stanowisko będzie również zajęte w kolejnych sprawach tego rodzaju.

Sąd uznał w szczególności, że pomimo braku w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. technicznych uregulowań w polskich przepisach, które wskazywałyby jak ustalać zakres prawa do odliczenia VAT w stosunku do nabyć wykorzystywanych zarówno w działalności gospodarczej jak i w innej działalności, podatnicy nie mają prawa do odliczenia VAT w pełni, tj. bez uwzględnienia wykorzystania nabyć do czynności innych niż działalności gospodarcza. Innymi słowy, NSA odszedł od poglądu wyrażonego wcześniej w uchwale z 24 października 2011 r. o sygn. I FPS 9/10, która stanowiła podstawę ukształtowanej później linii orzeczniczej, pozwalającej m.in. jednostkom samorządu terytorialnego na odliczenie VAT od tzw. wydatków ogólnych w pełni bądź z zastosowaniem wyłącznie współczynnika VAT (proporcji sprzedaży określonej w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT). W praktyce oznacza to, że sądy administracyjne nie będą już wydawać pozytywnych dla jednostek samorządu terytorialnego wyroków w tej materii, akceptując tym samym dotychczasowe stanowisko Krajowej Informacji Skarbowej.

Jednocześnie NSA wskazał jednak, że z uwagi na wynikające z Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę pewności prawa, a także z uwagi na zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych, podatnicy, którzy odliczyli VAT od wydatków ogólnych w okresach rozliczeniowych przed 1 stycznia 2016 r. w oparciu o wydaną przez NSA uchwałę o sygn. I FPS 9/10, nie powinni ponosić obecnie negatywnych konsekwencji swoich działań, co oznacza, że organy skarbowe nie powinny wymagać od nich korekty tych okresów rozliczeniowych i ew. zwrotu odliczonego w przeszłości VAT.

Co wyrok NSA oznacza w praktyce?

Stanowisko NSA należy ocenić nad wyraz pozytywnie, gdyż wdrażając tezy orzeczenia TSUE uwzględnia ono również praktyczne skutki dotychczasowej praktyki sądów oraz organów skarbowych, zgodnie z którą JST w wielu przypadkach odzyskiwały VAT od wydatków ogólnych, stosując wyłącznie współczynnik VAT. Podejście zaprezentowane przez NSA może pozwolić zatem ograniczyć skutki orzeczenia TSUE głównie do tych sytuacji, w których podatnicy dotąd nie odliczyli VAT od wydatków ogólnych. Natomiast w pozostałych przypadkach powinno ono zabezpieczyć interesy podatników, chroniąc ich przed ew. roszczeniami ze strony władz skarbowych.

Szczegóły stanowiska NSA będą znane po publikacji pisemnych uzasadnień do ww. wyroków.

Zapisz się na "VAT w samorządzie"

Subskrybuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.

Czy ta strona była pomocna?