Cash pooling - niedostateczna kapitalizacja

Analizy

Cash pooling - niedostateczna kapitalizacja

Alert podatkowy 13/2015

6 października 2015

Umowa cash poolingu może zostać uznana za umowę pożyczki. Tak uznał 30 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach o sygn. akt II FSK 2033/14 i II FSK 3137/14. W konsekwencji, zaliczanie odsetek od takich umów do kosztów podatkowych jest możliwe tylko z uwzględnieniem przepisów dotyczących niedostatecznej kapitalizacji.

Cash pooling - koszty podatkowe odsetek

Jak wynika z ustnego uzasadnienia wyroków (o sygnaturach akt II FSK 2033/14 oraz II FSK 3137/14), NSA uznał, że w ramach systemu cash poolingu jednak dochodzi do zawarcia umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako: „updop”). W konsekwencji, NSA stwierdził, że zaliczanie do kosztów podatkowych odsetek związanych z cash poolingiem jest możliwe tylko z uwzględnieniem przepisów o niedostatecznej kapitalizacji.

W pierwszym z omawianych wyroków, o sygnaturze akt II FSK 2033/14, NSA uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako: „WSA”) w Bydgoszczy o sygnaturze akt I SA/Bd 208/14, który uwzględniał skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy o nr. ITPB3/423-345/13/DK. W stanie faktycznym zaskarżonej interpretacji podatnik wskazywał, że planuje przystąpić do struktury zero-balancing cash pooling, która miała polegać na fizycznym transferze środków pomiędzy rachunkami uczestników. Podatnik zadał pytanie, czy przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 w zw z art. 16 ust. 7b updop, dotyczące tzw. niedostatecznej kapitalizacji, będą miały zastosowanie w odniesieniu do odsetek płaconych przez podatnika na rzecz agenta na podstawie umowy o zarządzanie płynnością finansową.

Umowa cash poolingu a umowa pożyczki zdefiniowanej

Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe i wskazał, że w jego ocenie, opisana we wniosku umowa cash poolingu wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b updop. W jego ocenie, w przedmiotowej sprawie dochodzi bowiem do przekazywania środków pieniężnych pomiędzy podmiotami, przy jednoczesnej - wynikającej z logiki systemu zarządzania płynnością finansową - konieczności zwrotu danych środków oraz uzyskiwaniu w związku z tym określonego wynagrodzenia w postaci odsetek, co wynika z zasad funkcjonowania przedstawionego systemu.

WSA w Bydgoszczy rozpatrując skargę podatnika, uznał, że stosunki pomiędzy uczestnikami systemu i agentem wynikające z uczestnictwa w systemie nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b updop i uchylił zaskarżoną interpretację.

Z ustnego uzasadnienia wyroku NSA wynika, iż nie został podzielony pogląd WSA, że cash pooling nie może być kwalifikowany jako pożyczka w rozumieniu przepisów o cienkiej kapitalizacji. Sędzia Jan Rudowski wyjaśnił, że restrykcje z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji w założeniu dotyczyć miały każdej umowy, gdzie występują powiązani ze sobą dający i biorący pieniądze, którzy muszą dokonać wzajemnych rozliczeń. Chodzi zatem także o takie umowy nienazwane jak cash pooling. Jak wskazał NSA, updop zawiera własną definicję pożyczki, dlatego nieprawidłowe jest odwoływanie się do definicji zawartej w kodeksie cywilnym.

Analogiczne rozstrzygnięcie zapadło w drugiej ze spraw, o sygnaturze akt II FSK 3137/14. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie o sygnaturze akt III SA/Wa 277/14, który uwzględniał skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie o nr. IPPB5/423-660/13-2/JC. Podobnie jak w pierwszej z omawianych spraw, podatnik w stanie faktycznym interpretacji będącej podstawą sporu wskazał, że zawarł umowę cash poolingu, która dotyczyła cash poolingu typu rzeczywistego, realizowanego w walucie polskiej.

Również w tym przypadku NSA uznał, że faktycznym celem umowy cash poolingu jest udostępnianie środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez nie korzyści w postaci odsetek. Jest to zatem rodzaj pożyczek – podkreślił sędzia NSA Stefan Babiarz w ustnym uzasadnieniu wyroku.

Pragniemy pokreślić, że bez zapoznania się ze szczegółowymi uzasadnieniami powyższych wyroków trudno przeprowadzić szczegółową analizę przesłanek jakimi kierowały się składy orzekające. Warto również wskazać, że zgodnie z informacjami zawartymi w ustnym wyroku, w NSA czeka obecnie na rozpoznanie około 60 podobnych spraw, dlatego zalecamy bieżące monitorowanie kolejnych rozstrzygnięć.

Zobacz także - wszystko o FATCA

 Kliknij i poznaj Fakty o FATCA

Czy ta strona była pomocna?

Powiązane tematy