VAT Quick Fixes

Usługi

VAT Quick Fixes

Usługi specjalistów Deloitte ds. podatku VAT w zakresie tzw. „quick fixes”

Nasz zespół specjalistów VAT oferuje usługi, które pozwolą dostosować Państwa przedsiębiorstwo do nowych zasad opodatkowania VAT towarowego obrotu wewnątrzunijnego w ramach tzw. „Quick Fixes”.

Od 1 stycznia 2020 r. we wszystkich krajach UE zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące wybranych rozliczeń w zakresie wewnątrzwspólnotowych transakcji towarowych. Mają one charakter tzw. szybkich poprawek (ang. quick fixes) do Dyrektywy VAT, czyli doraźnych i tymczasowych rozwiązań, które mają ułatwić i uprościć rozliczenia VAT podatników w ramach UE.

Nowe regulacje będą w szczególności dotyczyć 4 obszarów:

  • Transakcji łańcuchowych w ramach UE
  • Zmian zasad funkcjonowania składów konsygnacyjnych w ramach UE
  • Modyfikacji wymogów dotyczących dokumentacji potwierdzającej wywóz towarów przy WDT
  • Wymogu podawania numeru VAT UE nabywcy dla potrzeb stosowania stawki 0% przy WDT
    Wspomniane nowe regulacje wynikają z nowelizacji dyrektywy Rady (UE) 2018/1910 z 4 grudnia 2018 r. oraz z rozporządzeń wykonawczych UE (2018/1912 oraz 2018/1909).
     

Kogo może ta problematyka dotyczyć?

„Quick fixes” dotyczą wszystkich przedsiębiorstw, które dokonują obrotu towarowego w ramach Unii Europejskiej. W szczególności chodzi tutaj o przedsiębiorstwa, które:

  • Dostarczają towary do innych krajów UE w ramach wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów;
  • Przesuwają swoje własne towary do innych krajów UE w celu ich dalszej, późniejszej dostawy (w szczególności do magazynów zagranicznych);
  • Uczestniczą w transakcjach łańcuchowych.
     

Czego dotyczą zmiany w szczegółach oraz jak możemy pomóc?

Poniżej prezentujemy bardziej szczegółowy przegląd zmian oraz wskazanie, jak możemy Państwu pomóc się do nich przygotować.

Transakcje łańcuchowe

Zasady opodatkowania VAT transakcji łańcuchowych realizowanych między podatnikami z różnych krajów UE często budzą wątpliwości, szczególnie kiedy transport towarów z jednego kraju UE do innego kraju UE organizowany jest przez podmiot pośredniczący w łańcuchu dostaw (np. podmiot B w ramach łańcucha A-B-C).

Wprawdzie wyroki TSUE wskazują pewne ogólne wytyczne w tym zakresie, niemniej w pewnych sytuacjach wciąż trudno jest ustalić zasady opodatkowania VAT tego typu transakcji, a praktyka w różnych krajach UE również nie zawsze jest jednolita.

„Quick fixes” wprowadzają uproszczenia i jaśniejsze zasady, dzięki którym strony transakcji łańcuchowych będą mogły ustalić (jednolicie w ramach całej UE), jak opodatkować VAT dokonywane dostawy towarów. Nowe rozwiązania opierać się będą m.in. na numerze VAT świadomie podawanym dla transakcji przez podmiot pośredniczący. Wprowadzają przy tym określone wymogi odnośnie zasad postępowania w tym zakresie.

Co istotne, zasady te nie będą stosowane dla analogicznych transakcji z krajami spoza UE. Może to być w niektórych przypadkach istotne utrudnienie w budowaniu jednolitego modelu dostaw lub rozliczeń VAT w ramach transakcji łańcuchowych.

Rekomendowane jest zatem dokonanie analizy, czy i jak nowe regulacje mogą wpłynąć na transakcje realizowane przez Spółkę oraz związane z tym obowiązki (szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż transakcje łańcuchowe są przedmiotem wielu wątpliwości podatników oraz różnych interpretacji ze strony polskich organów podatkowych).

Jak pomożemy przygotować się do zmian?

  • analiza realizowanych przez Spółkę transakcji łańcuchowych
  • identyfikacja transakcji łańcuchowych, w których mogłyby znaleźć zastosowanie nowe regulacje oraz wypracowanie procedur ich stosowania (np. sposób komunikowania numeru VAT innym podmiotom w łańcuchu, zasady działania w przypadku kontroli)
  • analiza wpływu stosowania nowych uproszczeń na modele dokonywania transakcji w ramach UE oraz poza UE (w kontekście uproszczenia i ujednolicenia procesów wewnętrznych Spółki dotyczących dokonywania rozliczeń VAT, fakturowania, dokumentowania transakcji i ich raportowania)
  • identyfikacja transakcji łańcuchowych, w których istnieją nieprawidłowości w zakresie rozliczeń VAT lub transakcji dla których z uwagi na ich specyfikę oraz niejednolitą praktykę organów podatkowych może wystąpić ryzyko sporu lub zaległości w VAT
  • analiza przyjętych zasad współpracy z kontrahentami w innych krajach UE w tym zakresie (czy i jak nowe regulacje wpłyną na dotychczasowe zasady rozliczeń VAT w ramach łańcuchów dostaw)
  • wsparcie w opracowaniu zasad działania w okresie przejściowym (w związku ze zmianą zasad opodatkowania VAT tego typu transakcji w ramach UE od 1 stycznia 2020 r.)
  • wsparcie w określeniu potencjalnych obowiązków w innych krajach UE (w tym wsparcie w procesie rejestracji VAT), w przypadkach kiedy nowe uproszczenia nie będą mogły być zastosowane

Dostawy towarów do składów konsygnacyjnych w ramach UE (call-off stock)

Obecnie kraje członkowskie stosują różne zasady opodatkowania VAT transakcji realizowanych za pośrednictwem składów konsygnacyjnych typu „call-off stock” położonych w innych krajach UE. Skład typu „call-off” zakłada, że towary są przemieszczane przez dostawcę z jednego kraju UE do składu w innym kraju UE na potrzeby dalszych dostaw realizowanych do konkretnego nabywcy będącego podatnikiem VAT w tym kraju UE i pozostają w składzie jako towary będące własnością dostawcy, do momentu pobrania ich przez nabywcę.

Zmiany mają na celu wprowadzenie uproszczeń poprzez ujednolicenie zasad opodatkowania VAT transakcji realizowanych poprzez składy konsygnacyjne typu call-off stock w ramach UE. Wprowadzają jednolite wymogi co do zasad deklarowania dla VAT przemieszczeń towarów do składów i ich sprzedaży ze składu (umożliwiając uniknięcie obowiązku rejestracji VAT w innym kraju).

Określają też maksymalny okres przez jaki towary mogą przebywać w składzie by korzystać z uproszczeń (12 miesięcy) i zakres ich stosowania (np. w porównaniu z obecnie obowiązującymi w Polsce przepisami VAT dla składów konsygnacyjnych nowe unijne regulacje nie wyłączają możliwości stosowania uproszczeń dla towarów handlowych).

Jednocześnie, „Quick fixes” wskazują zasady wykazywania tego typu transakcji w rejestrach VAT i informacjach podsumowujących.

Brak spełnienia nowych wymogów może się wiązać z koniecznością dokonania rejestracji VAT w innym kraju UE, w którym utworzono skład konsygnacyjny. Stąd rekomendowane jest dokonanie analizy czy nowe przepisy nie wpłyną na tego typu realizowane lub planowane transakcje.

Jak pomożemy przygotować się do zmian?

  • analiza zasad funkcjonowania prowadzonych przez Spółkę składów konsygnacyjnych (np. czy dotyczą ich nowe regulacje)
  • analiza przyjętych zasad współpracy z kontrahentami w innych krajach UE w tym zakresie (czy nowe regulacje znajdą do nich zastosowanie oraz jak wpłyną na dotychczasowe zasady rozliczeń VAT)
  • analiza oraz odpowiednie modyfikacje zawartych umów na dostawy poprzez skład call-off stock
  • wsparcie w opracowaniu zasad działania w okresie przejściowym (w związku ze zmianą zasad opodatkowania VAT tego typu transakcji w ramach UE od 1 stycznia 2020 r.)
  • opracowanie procedur „awaryjnych” na wypadek wystąpienia okoliczności wskazanych w nowych przepisach, które mogłyby uniemożliwić korzystanie z uproszczeń
  • analiza zmian w kontekście wymogów powstających dla tego typu transakcji w innych krajach UE (np. czy dotychczasowa rejestracja VAT w innym kraju UE będzie nadal konieczna)
  • wsparcie w określeniu potencjalnych obowiązków w innych krajach UE (w tym wsparcie w procesie rejestracji VAT), w przypadkach kiedy nowe uproszczenia nie będą mogły być zastosowane

Numer VAT w transakcjach WDT – warunek do stosowania stawki 0% VAT

Nowe regulacje wprowadzają zasadę, że warunkiem zastosowania przez dostawcę towarów w transakcji WDT stawki 0% VAT będzie podanie dla tej transakcji przez nabywcę towarów jego numeru VAT UE uzyskanego w innym niż Polska kraju UE.

Dotychczas, w oparciu o wyroki TSUE, kraje UE niekiedy dopuszczały możliwość zastosowania stawki 0%, nawet jeśli nabywca nie posiadał rejestracji VAT w innym kraju UE ale mógł wykazać, iż faktycznie działa w nim w charakterze podatnika VAT.

Obecnie, jednolicie w ramach całej UE, podanie numeru VAT przez nabywcę (z kraju innego niż kraj, w którym rozpoczyna się transport) będzie warunkiem zastosowania stawki 0% VAT przy WDT.

Jednocześnie przepisy wprowadzają określone wymogi związane z raportowaniem tego numeru (w informacjach podsumowujących i rejestrach VAT).

Jak pomożemy przygotować się do zmian?

  • analiza zasad stosowania i weryfikacji numerów VAT UE nabywców z innych krajów UE
  • udostępnienie aplikacji VAT Finder umożliwiającej masowe sprawdzanie numerów VAT UE kontrahentów (opierające się na bazie VIES), dającej możliwość przedstawienia wyników sprawdzenia w formie pliku Excel (wraz z podaniem unikatowego numeru sprawdzenia w bazie VIES)
  • testy plików JPK pozwalające na analizę poprawności wypełnienia nowych obowiązków ewidencyjnych

Potwierdzanie dokonania wywozu towarów z Polski przy transakcjach WDT – warunek do stosowania stawki 0% VAT

Nowe rozporządzenie UE wprowadza ujednoliconą listę dokumentów, których zgromadzenie przez dostawcę pozwoli zasadniczo przyjąć organom podatkowym domniemanie, iż faktycznie doszło do wywozu towarów w ramach WDT i ich dostarczenie do nabywcy w innym kraju UE. Lista ta wprowadza jednak wymogi co do rodzajów dokumentów oraz podmiotów jakie mogą je wystawić, wykraczające poza te, które obecnie uznawane były za wystarczające do potwierdzenia WDT przez organy podatkowe wielu krajów, w tym przez organy polskie. Wymogi te mogą się przy tym różnić w zależności od tego kto – dostawca czy nabywca – odpowiada za organizację transportu.

Przykładowo, w przypadku dostaw realizowanych przez dostawcę rozporządzenie UE zakłada, iż domniemanie wywozu towarów można przyjąć o ile dostawca będzie posiadał co najmniej dwa niesprzeczne ze sobą dokumenty, wydane przez dwa niezależne od siebie podmioty inne niż dostawca i nabywca towarów. Jeśli uzyskanie takich dokumentów będzie utrudnione, można pomocniczo zastosować inne wskazane w rozporządzeniu UE dokumenty.

Co istotne, rozporządzenie UE nie wymaga implementacji w przepisach krajowych i będzie bezpośrednio stosowane w krajach UE. Przy czym samo rozporządzenie, jak i projekt polskiej ustawy nie przewidują wprost, że dotychczasowe zasady dokumentowania przez podatników dostaw w ramach WDT nie będą uznawane za dopuszczalne.

W naszej ocenie powinny mieć one nadal zastosowanie, niemniej jednak rekomendowane jest dokonanie analizy czy istotnie odbiegają one od dokumentów wskazanych w rozporządzeniu UE oraz w razie wątpliwości podjęcie działań zabezpieczających pozycję podatkową podatników w tym zakresie.

Jak pomożemy przygotować się do zmian?

  • analiza dotychczasowych zasad dokumentowania WDT w kontekście regulacji wprowadzonych przez rozporządzenie UE
  • identyfikacja potencjalnych obszarów zagrożeń oraz zaproponowanie rozwiązań pozwalających na ograniczenie ewentualnych ryzyk
  • wsparcie w przygotowaniu wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych potwierdzających poprawność stosowanych przez Spółkę rozwiązań w zakresie dokumentowania WDT oraz ewentualnych nowych rozwiązań w tym zakresie (jeśli gromadzona przez Spółkę dokumentacja okazałaby się nie odpowiadająca w pełni dokumentacji wskazanej w rozporządzeniu UE)

Kontakt:

Monika Wachowiec

Monika Wachowiec

Dyrektor w dziale Doradztwa Podatkowego

Monika Wachowiec jest licencjonowanym doradcą podatkowym, Dyrektorem w dziale Doradztwa Podatkowego w poznańskim biurze Deloitte, gdzie zajmuje się m.in. projektami z zakresu podatków pośrednich. Ukoń... Więcej

Paweł Mikuła

Paweł Mikuła

Partner Associate w dziale Doradztwa Podatkowego

Doktor nauk prawnych (UJ), licencjonowany doradca podatkowy, radca prawny, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego (prawo) oraz Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego ... Więcej